Een doeltreffende samenwerking tussen beide hersenhelften biedt kinderen de mogelijkheid om optimaal gebruik te maken van de unieke kwaliteiten van elk, waarbij ze elkaar aanvullen. Lateralisatie, zoals deze samenwerking wordt genoemd, is essentieel. Als lateraliteit tekortschiet, ontstaat er een verstoring in het evenwicht tussen de functies van beide hersenhelften. Deze verstoring kan leiden tot emotionele problemen, gedragsproblemen of leerproblemen. Het belang van bevorderen van een gezonde lateraliteit wordt hiermee benadrukt.

Lateralisatie 

Vanaf ongeveer het zesde levensjaar komt lateraliteit naar voren. Kinderen worden zich bewust van hun rechter- en linkerzijde, en er ontstaat een samenwerking tussen beide handen, met een specifieke “taakverdeling”. De ene hand neemt de leiding bij handelingen (actiehand), terwijl de andere hand ondersteunt (steunhand). De voorkeurshand wordt steeds meer betrokken bij uitvoerende taken, en in deze fase wordt de schrijfhand bepaald. Als een kind nog niet in deze fase is beland maar toch moet schrijven, kunnen er problemen optreden. In dat geval zal het kind compensatiestrategieën proberen te vinden, wat uiteindelijk kan leiden tot leerproblemen.

Middellijn kruizen 

Bij het proces van lateralisatie trekken we een denkbeeldige verticale middellijn. Het uiteindelijke doel is dat het automatisch kiezen tussen links en rechts mogelijk wordt, waardoor ze onafhankelijk van elkaar kunnen functioneren. De linker- en rechterhelft van het lichaam krijgen specifieke taken toegewezen en werken steeds effectiever samen.

Het cruciale aspect van het overschrijden van deze middellijn is de bijdrage aan het leggen van verbindingen in de hersenen. Deze fundamentele vaardigheid is noodzakelijk voor een correcte ontwikkeling van diverse motorische en cognitieve functies. Het vermogen om de middellijn te overschrijden speelt hierbij een essentiële rol, waarbij het actief bijdraagt aan het tot stand brengen van deze verbindingen.

Voor een kind dat de middellijn niet overschrijdt, kan het coördineren van beide zijden van het lichaam een uitdaging vormen. Het ontwikkelen van een voorkeurshand geeft aan dat de hersenen volwassen worden en zich de mogelijkheid eigen maken om de middellijn over te steken.

Lateralisatie oefeningen

Om lateraliseren bij een kind te bevorderen, zijn er specifieke oefeningen beschikbaar die de ontwikkeling ondersteunen. Deze oefeningen betrekken kruislingse bewegingen, waarbij de middellijn van het lichaam wordt overschreden, waardoor beide hersenhelften samenwerken.

Beweging stimuleert de samenwerking tussen de linker- en rechterhersenhelft en draagt bij aan het leggen van verbindingen. Hier zijn enkele oefeningen die kunnen worden uitgevoerd om deze samenwerking te bevorderen. Voer elke oefening ongeveer 20 keer uit.

  • Sta rechtop en tik met je linkerhand op je rechterknie en vervolgens met je rechterhand op je linkerknie.
  • Zit in kleermakerszit, breng je linkerhand naar je neus en je rechterhand naar je oor. Houd je handen recht naar je knieën gericht. Wissel af door je linkerhand naar je oor te brengen en je rechterhand naar je neus.
  • Gebruik een kleine bal. Til je linkerbeen op en gooi de bal met je rechterhand onder het been door naar de muur. Herhaal dit met het tegenovergestelde been en hand.
  • Neem de kruiphouding aan door één arm naar voren te tillen en het tegenovergestelde been naar achteren op te tillen. Wissel af met de andere arm en het andere been.

Regelmatige uitvoering van deze oefeningen stimuleert de lateraliteit van het kind en bevordert de samenwerking tussen beide hersenhelften.