Het stimuleren van het leesplezier van kinderen is een belangrijk aspect van hun ontwikkeling. Lezen is een van de meest waardevolle vaardigheden die kinderen kunnen ontwikkelen. Het gaat niet alleen om het decoderen van woorden op een pagina, maar ook om het openen van nieuwe werelden, het ontwikkelen van empathie, en het stimuleren van de verbeeldingskracht. Toch kan het een uitdaging zijn om kinderen enthousiast te maken over lezen, vooral in een tijdperk waarin digitale afleidingen constant aanwezig zijn.

Van het creëren van een gezellige leesomgeving tot het kiezen van de juiste boeken en het integreren van technologie, deze tips helpen ouders en opvoeders om lezen een favoriete bezigheid te maken voor kinderen. Door lezen leuk en boeiend te maken, leggen we een sterke basis voor een leven lang leesplezier en leren.

De voordelen van lezen

Lezen is van onschatbare waarde voor kinderen van alle leeftijden. Het bevordert de ontwikkeling van het kinderbrein, vergroot de woordenschat en helpt kinderen om verbanden te leggen. Een kind dat regelmatig leest, beschikt over een grotere woordenschat, wat hen in staat stelt zich beter uit te drukken en de wereld om hen heen beter te begrijpen. Woorden fungeren als kapstokken: hoe meer woorden een kind kent, hoe meer haakjes het heeft om nieuwe woorden aan op te hangen.

Daarnaast leren kinderen door te lezen veel over grammatica, zinsopbouw en spelling, en verbeteren ze hun concentratievermogen. Lezen heeft ook een positieve invloed op de sociale ontwikkeling. Onderzoek toont aan dat lezende kinderen vaak verbanden leggen tussen de verhalen die ze lezen en hun eigen identiteit. Door te lezen maken ze kennis met verschillende emoties en leren ze zich in te leven in (hoofd)personen, wat hun empathisch vermogen en sociale interacties ten goede komt. Het (voor)lezen van verhalen kan bovendien helpen om moeilijke onderwerpen bespreekbaar te maken.

Tot slot is lezen ook een geweldige manier om te ontspannen en de fantasie te stimuleren. Kinderen die lezen, duiken in een andere wereld waarin alles mogelijk is. Er is niets heerlijkers dan volledig opgaan in een goed boek, toch?

Waarom leesvaardigheid en leesplezier hand in hand gaan

Lezen is onmiskenbaar goed voor kinderen, maar hoe stimuleer je dit effectief? Het antwoord ligt in twee onlosmakelijk verbonden aspecten: leesvaardigheid en leesplezier. Deze twee versterken elkaar wederzijds. Uit onderzoek van Stichting Lezen blijkt dat kinderen die in hun vrije tijd met plezier lezen, doorgaans betere leesvaardigheden ontwikkelen.

Hoe motiveer je je kind om te lezen?

Om nog meer plezier in lezen te krijgen, is het belangrijk om veel leeskilometers te maken. In een ideale wereld lezen kinderen op de basisschool elke dag een half uur in hun vrije tijd.
Lezen alleen omdat het moet leidt niet tot betere prestaties
Uit onderzoek van Stichting Lezen blijkt ook dat kinderen die in hun vrije tijd een sterke autonome (intrinsieke) motivatie hebben om te lezen, vaker lezen en leesvaardiger te zijn. Dit gaat dus om lezen uit eigen beweging, bijvoorbeeld omdat het plezier geeft of de nieuwsgierigheid bevredigt.

Lees meer over de intrinsieke motivatie

Het verband tussen gecontroleerde (extrinsieke) leesmotivatie en leesvaardigheid is negatief. Kinderen die vooral lezen omdat anderen, zoals ouders of leerkrachten, dit van hen verwachten, presteren doorgaans minder goed in lezen. De sleutel tot meer leesplezier ligt in het stimuleren van de intrinsieke motivatie van je kind. Dit kun je als volgt doen:

Geef zelf het goede voorbeeld

Goed voorbeeld doet goed volgen.  Weinig dingen zijn zo motiverend als ouders die zelf regelmatig met een boek op de bank kruipen en aan tafel vertellen over hoe leuk, mooi of spannend het verhaal is. Kinderen die hun ouders geregeld zien lezen, grijpen zelf ook sneller naar een boek.
Samen lezen is een favoriete bezigheid van 43 procent van de ondervraagde ouders en kinderen.

Het juiste boek voor het juiste kind

Het juiste boek maakt het verschil. Dat komt duidelijk naar voren uit het onderzoek en de gesprekken met de experts. Zowel jongens (30 procent) als meisjes (32 procent) geven aan meer te lezen als ze leukere boeken zouden hebben.
Kinderpsychologe Tischa Neve benadrukt hoe belangrijk het is om die zoektocht zorgvuldig aan te pakken. “Het juiste boek uitzoeken vraagt tijd en aandacht. Ga met je kind in gesprek. ‘Wat vind je echt leuk om te lezen? Van welke verhalen word je blij? Als je dat weet, kun je samen heel gericht op zoek gaan. Qua niveau kun je altijd de leerkracht om advies vragen.”
En daarna: hop, naar de bibliotheek of boekwinkel.

Het maakt niet uit wát je kind leest, áls hij maar leest

Vergeet niet dat meerdere wegen naar Rome leiden. Een ‘traditioneel’ boek is niet de enige manier. Houdt je kind van stripboeken of leest hij
liever een tijdschrift? Beide zijn goed!
Het maakt niet uit wát je kind leest, áls hij maar iets leest dat hem interesseert. Zodra een kind graag stripboeken of tijdschriften leest, is de stap naar een boek bovendien kleiner. Laat je kind dus
zelf bepalen. Kijk bijvoorbeeld ook eens naar toneelboeken (waarin elke lezer een eigen rol speelt) en samenleesboeken.

Voorkom een lees dip tijdens de vakantie

Valkuil én kans voor ouders

Hoe mooi het ook klinkt, ouders hebben vaak niet de rust en tijd om echt samen met hun kind op de bank een boek te lezen.
Willemse ziet daar een grote kans voor ouders om het leesplezier te vergroten. Maar dat vraagt wel een investering van tijd.
“Zorg dat je als ouder tijd inruimt om samen dat kwartier of halve uur op de bank te lezen. Dus niet als je zelf eigenlijk iets anders
moet doen, maak er voor jezelf ook een rustmoment van.”
Neem het samen lezen op in je dagelijkse routine. Elke dag voor het slapengaan bijvoorbeeld. Begin klein met 10 minuten en verhoog langzaam naar een half uur. Routines geven duidelijkheid voor iedereen. Zo wordt samen lezen al snel een leuke gewoonte.

Meer tips en informatie over leesplezier, kun je vinden op de onderwijsmonitor van Squla