Je voelt dat iemand niet lekker in zijn vel zit, nog voordat diegene iets heeft gezegd. Je merkt spanningen op die anderen lijken te missen. En als iemand zich buitengesloten voelt, raakt je dat misschien meer dan je zou willen.
Herkenbaar?
Dan ben je niet de enige. Veel dyslectische mensen herkennen zichzelf in een sterk gevoel voor anderen. Ze pikken subtiele signalen op, voelen stemmingen aan en kunnen zich goed verplaatsen in wat iemand anders doormaakt.
Maar waar komt dat vandaan? En heeft het iets met dyslexie te maken?
1. Wie zelf heeft geworsteld, herkent de worsteling van een ander
Stel je voor. Je zit als kind in de klas en de leerkracht vraagt je om hardop voor te lezen. Je hart begint sneller te kloppen. Je weet dat je sommige woorden lastig vindt en je bent bang dat klasgenoten gaan lachen.
Misschien heb je dit zelf meegemaakt.
Juist zulke ervaringen kunnen je gevoelig maken voor de onzekerheid van anderen.
Je herkent de leerling die stilletjes achterblijft. De collega die zich ongemakkelijk voelt. Of het kind dat lacht om te verbergen dat het iets moeilijk vindt.
Niet omdat je precies weet wat die ander denkt, maar omdat je het gevoel herkent.
Soms ontstaat empathie juist op de plekken waar je zelf kwetsbaar bent geweest.
Dat betekent niet dat dyslectische mensen eerst moeilijke ervaringen nodig hebben om empathisch te worden. Wel kunnen persoonlijke ervaringen bijdragen aan een groter begrip voor anderen.
2. Je hoort niet alleen wat iemand zegt, maar ziet ook wat iemand bedoelt
Communicatie draait om veel meer dan woorden.
Een blik. Een stilte. Een verandering in iemands stem. Of een glimlach die niet helemaal oprecht voelt.
Sommige dyslectische mensen zijn sterk in het herkennen van deze non-verbale signalen.
Ze kijken naar het grotere geheel en leggen verbanden tussen wat iemand zegt, hoe iemand zich gedraagt en wat er in een situatie gebeurt.
Dat kan helpen om emoties en onderlinge verhoudingen aan te voelen.
Misschien herken je dat je soms al merkt dat er iets speelt, terwijl niemand er nog over gesproken heeft.
Dat is een waardevolle kwaliteit, zowel in vriendschappen als in relaties en op het werk.
3. Je weet hoe het voelt om anders te zijn
Veel dyslectische kinderen groeien op in een omgeving waarin lezen, schrijven en spelling een grote rol spelen.
Wanneer je daar meer moeite voor moet doen dan anderen, kun je het gevoel krijgen dat je anders bent.
Dat gevoel kan pijn doen.
Maar het kan ook iets anders in beweging zetten.
Een sterk verlangen om anderen wél te zien. Om niemand buiten te sluiten. Om op te komen voor iemand die niet helemaal in het systeem past.
Sommige dyslectische mensen ontwikkelen daardoor een sterk gevoel voor rechtvaardigheid en verbondenheid.
Ze weten hoe belangrijk het is wanneer iemand verder kijkt dan wat je niet goed kunt.
Want wie zelf heeft ervaren hoe het voelt om niet begrepen te worden, weet soms als geen ander hoe waardevol begrip is.
4. De keerzijde van veel aanvoelen
Er zit ook een andere kant aan dit talent.
Wanneer je sterk gericht bent op de gevoelens van anderen, kun je jezelf soms vergeten.
Je merkt spanningen op en probeert ze op te lossen. Je voelt wanneer iemand teleurgesteld is en wilt diegene helpen. Misschien neem je zelfs verantwoordelijkheid voor emoties die helemaal niet van jou zijn.
Dat kan vermoeiend zijn.
Empathie is een prachtige eigenschap, maar het betekent niet dat je altijd voor iedereen klaar hoeft te staan.
Juist wanneer je veel aanvoelt, is het belangrijk om ook stil te staan bij je eigen gevoelens en grenzen.
5. Een talent dat we vaker mogen herkennen
Wanneer we over dyslexie praten, gaat het nog vaak over lezen, spelling en de extra inspanning die bepaalde taken vragen.
Maar daarmee vertellen we slechts een deel van het verhaal.
Dyslectische mensen kunnen ook beschikken over bijzondere kwaliteiten in het verbinden van mensen, het herkennen van patronen, het begrijpen van situaties en het aanvoelen van emoties.
Niet iedere dyslectische persoon heeft dezelfde talenten. En er is nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs om te stellen dat dyslectische mensen als groep emotioneel intelligenter zijn.
Maar dat betekent niet dat we de ervaringen en kwaliteiten die veel mensen herkennen, moeten negeren.
Integendeel.
Misschien moeten we wat vaker vragen wat iemand goed kan, in plaats van alleen te kijken naar wat moeite kost.
Want een kind dat moeite heeft met woorden, kan soms bijzonder goed begrijpen wat er achter die woorden schuilgaat.
En dat is een kwaliteit die gezien mag worden.
