Kinderen weten hoe belangrijk lezen is. Ze horen het al van jongs af aan van hun ouders en leraren. Voor kinderen met een dyslectisch brein kan het worstelen met zo’n belangrijke vaardigheid veel stress veroorzaken. En dat kan leiden tot angst. Dyslexie en angst gaan vaak samen, hoe herken je dit en hoe kun je  een kind helpen?

Meestal zijn deze gevoelens beperkt tot situaties waarbij gelezen moet worden. Maar sommige dyslectische kinderen ontwikkelen een groter probleem met angst. Ze maken zich lang van tevoren zorgen dat ze moeten lezen en kunnen er zelfs bang voor zijn.
Wanneer kinderen met dyslexie angst hebben, raken ze vaak verstrikt in ‘wat als’. Wat als de andere kinderen me een makkelijk boek zien lezen en denken dat ik dom ben? Wat als de leraar me vraagt hardop voor te lezen en ik struikel over de woorden?
Ze zijn misschien bang om te falen, of om beoordeeld of beschaamd te worden. Er kunnen zelfs momenten zijn waarop ze bang zijn dat ze nooit iets zullen leren of ergens in zullen slagen vanwege hun leesuitdagingen. Dat kan ertoe leiden dat ze stoppen met proberen of uitdagingen vermijden.
Het krijgen van de juiste vorm van ondersteuning en leesinstructie kan een groot verschil maken. Kinderen zien dat hun vaardigheden verbeteren met ondersteuning en hard werken. En die verbeteringen kunnen helpen angst te verminderen en het gevoel van eigenwaarde op te bouwen.

Tekenen van angst bij dyslectische kinderen

Angst manifesteert zich op verschillende manieren en kan veranderen naarmate kinderen ouder worden. De symptomen kunnen ook verschillen, afhankelijk van of de angst beperkt is tot lezen of meer algemeen is.
Dit is wat je zou kunnen zien als kinderen met dyslexie angst hebben:

  • Wordt chagrijnig of boos zonder duidelijke reden;
  • Huilt vaak;
  • Misdraagt zich in de klas, vooral als het tijd is om te lezen;
  • Vermijdt huiswerk of schoolwerk;
  • Vermijdt situaties waarin lezen mogelijk te maken heeft;
  • Klaagt vaak over hoofdpijn en buikpijn;
  • Is bang om zelfs kleine fouten te maken;
  • Vraagt constant “wat als”;
  • Zorgen over dingen die ver weg zijn in de toekomst;
  • Een laag zelfbeeld, door dyslexie en angst.

Voor kinderen met dyslexie houden de uitdagingen niet op op school. Het dagelijkse leven vereist ook dat ze lezen, of het nu een menu is, een bord in een winkel of een eenvoudige set instructies.
Voor veel kinderen leidt deze constante strijd niet alleen tot angst. Ze verlagen ook het gevoel van eigenwaarde. Kinderen met dyslexie zijn net zo slim als hun leeftijdsgenoten. Maar als ze te maken krijgen met tegenslagen en negatieve feedback op school, kunnen ze het vertrouwen verliezen.
Hun moeite met lezen kan ‘ik kan niet’-gevoelens creëren die van invloed zijn op het leren op andere gebieden. Kinderen kunnen denken dat als het lezen niet lukt, niets lukt!
Ze kunnen ook het gevoel hebben dat niets wat ze doen een verschil zal maken. In plaats van een groeimindset te hebben, hebben ze het gevoel dat hun vaardigheden nooit zullen verbeteren.

Ontdek hoe een groeimindset kinderen gemotiveerd houdt 

Hoe kun je dyslectische kinderen die angstig zijn helpen?

Goede ondersteuning op school is essentieel om kinderen te laten ervaren dat ze vooruitgaan in hun leesvaardigheden.
Deze ondersteuningen omvatten speciale instructies en aanpassingen zoals meer tijd voor toets of een verkorte toetst.
Wat kun je doen

  • Neem de angst serieus, lach het niet weg. Kinderen moeten voelen dat ze bang mogen zijn. Uitspraken als ‘Stel je niet aan!’ helpen een kind niet om te leren omgaan met angst;
  • Praat over de angst. Erover praten met elkaar is een belangrijke eerste stap. Waarvoor is een kind bang? Wat voelt hij precies?
  • Help met kleine stappen. Situaties vermijden is niet goed, wees er daarom alert op dat dat niet gebeurt. Help een kind de angst te overwinnen. Moet een kind bijvoorbeeld iets voorlezen in de klas, kies dan een behapbare lengte van de tekst en oefen deze een paar keer thuis;
  • Geef complimenten, benadruk positieve dingen en benoem wat er goed gaat;
  • Vertel een kind dat fouten maken mag! Juist door het maken van fouten kan je leren;
  • Werk aan het bewust zijn dat dyslexie niks zegt over intelligentie. Dat dyslexie naast uitdagingen ook kwaliteiten met zich mee brengt.

De positieve kant van dyslexie