Spraak en  taalontwikkeling

Spraak en taalontwikkeling

Op de basisschool wordt er gericht gewerkt aan spraak en taalontwikkeling van kinderen.  Een  kind leert veel op het gebied van taal, zoals gebeurtenissen navertellen, gedachten en gevoelens in woorden uitdrukken, lezen en begrijpen wat je leest of verhaaltjes schrijven. Als ouder kun je zelf ook veel doen om de spraak en taalontwikkeling van een kind te stimuleren.

Spraak en taalontwikkeling van een kleuter

Een kind vier jaar kan al goede eenvoudige zinnen maken. Kinderen kennen op deze leeftijd veel woordjes, en leren dagelijks nog veel nieuwe. De uitspraak is op deze leeftijd vaak al bijna helemaal goed. Een kleuter verspreekt zich nog wel eens als hij veel willen vertellen. Wanneer een kind vijf jaar oud is, gaat hij steeds meer langere zinnen maken en bijvoorbeeld bijzinnen gebruiken met ‘want’, ‘maar’ en ‘omdat’. Kinderen leren nu ook praten over wat eerder is gebeurd (vroeger), wat nog moet gebeuren (toekomst) of over gedachten.

Om in deze fase de spraak en taalontwikkeling te stimuleren, kun je veel met een  kind praten, samen liedjes zingen, rijmpjes lezen, voorlezen.

Vanaf ongeveer zes jaar leren kinderen lezen en schrijven. Lezen is in de hedendaagse maatschappij van enorm belang. Bij alle vakken op school is het nodig om goed te kunnen lezen, ook bij rekenen want veel opgaven staan in het rekenboek in de vorm van een verhaaltje.

Taalontwikkeling door lezen

Door lezen leren kinderen steeds meer over taal. Hun woordenschat wordt groter en ze vormen steeds langere en betere zinnen. Bovendien leren kinderen door te lezen ook beter nadenken en stimuleert het hun fantasie.

  • Een kind leert niet alleen veel nieuwe woorden, maar ook welke betekenissen een woord heeft. Zo is een bank iets om op te zitten en een plek om geld te halen. Verder leren ze dat verschillende woorden (ongeveer) hetzelfde kunnen betekenen, zoals een bank en een sofa.
  • Belangrijk is dat kinderen ‘diepe’ woordkennis krijgen. Neem het woord ‘appel’. Je kind leert de eigenschappen van een appel: hij is rond, heeft een klokhuis met pitjes en een harde schil. Je kind leert dat een appel hoort bij de categorieën fruit en dat er allerlei woorden zijn die te maken hebben met appel: appelsap en appelmoes.
  • Een kind leert een woord dan ook niet door het na te zeggen, maar door ervaringen op te doen in allerlei situaties waarbij het woord wordt uitgesproken.

Vanaf een jaar of acht is de ontwikkeling van de articulatie voltooid: je kind kan alle klanken nu goed uitspreken. Kinderen leren nu ook de regels van de grammatica steeds beter, al betekent dat niet dat ze die ook allemaal goed toepassen. Vanaf groep vier krijgt een kind ‘begrijpend lezen’ en gaat het zelf stukjes schrijven. Verder worden de woordenschat, de zinsbouw en de spelling steeds beter. Een kind kan steeds beter vertellen of opschrijven wat het denkt, bedoelt of meemaakt. In deze leeftijd begrijpen kinderen informatie die ze lezen of horen al behoorlijk goed en kunnen ze steeds beter hun mening geven.

Onderschat het belang van buitenspelen niet!

Onderschat het belang van buitenspelen niet!

Buitenspelen is een van de belangrijkste vormen van bewegen en van groot belang voor de ontwikkeling van een kind, maar wat leert een kind zoal? Welke vaardigheden worden hiermee ontwikkelt en welke zintuigen worden geprikkeld. Wat is nu echt het belang van buitenspelen?

Het belang van buitenspelen

Van buitenspelen blijf je fit én kinderen ontwikkelen op speelse wijze hun motorische en sociale vaardigheden. Want van tikkertje, knikkeren en skaten leer je een hoop. Buiten is er vaak meer ruimte en leren kinderen spelen in verschillende situaties met of zonder materialen.

Bovendien is buitenspelen een mooie manier om extra zonlicht (vitamine D!) te vangen én om op een gezond gewicht te blijven. Kinderen die minimaal één uur per dag buitenspelen zijn aantoonbaar fitter en beter op gewicht.

Lees meer waarom bewegen belangrijk is

Wat kunnen kinderen buiten allemaal doen?

Peuters
loopklosen
Zorg voor een veilig plek in een begrensde omgeving waar ze goed zelfstandig kunnen buitenspelen. Daag een  peuter uit door een uitdagende omgeving te maken. Maak een ruimte met obstakels zoals; heuveltjes, tunneltjes of klautermogelijkheden.  Favoriet bij peuters: water, zand, glijbaantje en schommels

 

Kleuters
SpringkussenDe motoriek van kleuters is volop in ontwikkeling. Jonge kinderen hebben weinig besef van gevaar en kunnen impulsief reageren. Daarom zijn toezicht en begeleiding belangrijk. Wijs kinderen op de risico’s, maar verbied niet te veel. Binnen een vertrouwde, begrensde omgeving kunnen ze dan goed zelfstandig spelen. Favoriet bij kleuters: stoepkrijt, klim- en speeltoestellen, trampoline en springkussens.

 

Schoolgaande kinderen
Op iets oudere leeftijd willen kinderen vooral motorische grenzen verleggen. Ze weten beter wat wel en niet mag, maar hebben duidelijke afspraken nodig over hoe ver en hoe lang ze zonder toezicht van huis mogen. Hun voorkeur gaat uit naar fietsen, (voet)ballen, skaten, spelletjes, speeltuin en jeugdlandjes

Tips voor het buitenspelen

  • Laat kinderen met de fiets of lopend naar school toe gaan. Op deze manier komen ze in aanraking met mogelijkheden en risico’s van buiten.
  • Maak duidelijke afspraken, waar mag een kind zelfstandig spelen, bij wie kan hij aankloppen?
  • Zorg voor een schone speelplek en zorg voor herkenbaarheid.
  • Kinderen hebben ook uitdaging nodig, ontneem niet alle risico’s. Stimuleer ze, er is tegenwoordig veel leuk buitenspeelgoed te koop in allerlei prijsklasse. Emob4toys heeft een zeer uitgebreid assortiment en filmpjes van de spelletjes. Kijk deze samen met je kind om te zien of hij het leuk en uitdagend vindt.
  • Zoek leuke plekken op in de buurt waar kinderen kunnen buitenspelen. Er zijn veel speelbossen waar kinderen avontuurlijk kunnen spelen.
  • Buitenspelen is niet alleen bewegen. Denk hierbij ook aan bouwen, rollenspellen, fantasie, klimmen en klauteren.

Waarom buitenspelen beter is dan gamen

Speelkleding, ouderwets of niet?

Speelkleding, ouderwets of niet?

Je kunt natuurlijk proberen je kind goed te instrueren, voor hij of zij naar buiten gaat: ‘pas op, maak je kleren niet vies’. Laten we eerlijk zijn: dat werkt niet. Kinderen moeten zich in hun spel niet geremd worden door het idee, dat er wellicht vlekken op de broek, rok of jurk komen. En die vlekken, die komen er toch. 

Spelende kinderen
Wie ooit spelende kinderen heeft geobserveerd, weet, dat spontaniteit en creativiteit basis ingrediënten zijn van hun spel. Het ene moment is de fiets een brandweerauto, het andere moment een jeep. Hekjes zijn er om overheen te klimmen, struiken om je onder te verstoppen. Juist dat creatieve en spontane element is bevorderlijk voor de ontwikkeling van de kinderen. Het leert ze om te gaan met hun fantasie en met het ontdekken en stellen van grenzen.

Vies
Als je je afvraagt, of vieze kleren bij het buiten spelen voorkomen kunnen worden, dan is het antwoord simpel: nee, dat gaat niet lukken. Toch zijn er wel manieren om dure en tere kleding tegen het speelgeweld te beschermen en de overuren van de wasmachine in te perken. Bijvoorbeeld: maak gebruik van speelkleding!

Speelkleding
Het was vroeger heel normaal, dat kinderen voor het buiten spelen andere kleding gebruikten, of bijvoorbeeld een overall over hun kleren aantrokken. Vooral op het platteland waren de kinderoveralls een vertrouwd onderdeel van het straatbeeld. Dat kan en gebeurt overigens nog steeds. Speelkleding ouderwets? Echt niet! Het is een kleine moeite om de dure, lichtgekleurde broek even te laten vervangen voor een robuuster buitenspeel-exemplaar

Alternatief
Sommige kinderen raken onderweg van school naar huis al betrokken in een speelsituatie. Ze worden als het ware overvallen door een spel en gaan daar al snel helemaal in op. En ja, daarbij blijft de kleding maar zelden schoon. Of kinderen weigeren of vergeten om zich voor het buiten spelen om te kleden. Het alternatief voor speelkleding? Zorg voor kleding, die tegen een stootje en de wasmachine kan. Vermijd tere en lichtgekleurde stoffen, waar je alles op ziet!