**//sticky ads code//**
Fonologische vaardigheden: Hoe leer je klanken herkennen?

Fonologische vaardigheden: Hoe leer je klanken herkennen?

Fonologisch bewustzijn is nodig om goed te leren praten.  Een goed fonologisch bewustzijn helpt kinderen rijmwoorden te herkennen en woorden te verdelen in klankgroepen (bijvoorbeeld kro-ko-dil).

Woorden kunnen worden opgedeeld in meerdere klankgroepen. Het klankbewustzijn is een belangrijke voorspeller voor het leren lezen.
Een klankgroep is niet hetzelfde als een lettergreep. Dit verschil wordt bij het woord potten duidelijk. Wanneer het woord wordt opgedeeld in lettergrepen, zie je pot-ten. Wanneer je luistert naar de verschillende klankgroepen in het woord, hoor je po-tten. Het opdelen van woorden in klankgroepen, dient als een voorbereiding op het latere lezen.

Een kind gaat herkennen welke klank vooraan of achteraan in een woord staat en leert het woord in klanken (fonemen) te verdelen (koek wordt k-oe-k) of uit fonemen samen te stellen (r-oo-s is roos). Om dit te kunnen moet een kind de afzonderlijke klanken niet alleen kunnen waarnemen en herkennen, maar het moet ze ook in de juiste volgorde kunnen onthouden. Dit noemen we het auditieve geheugen

Een ander woord voor spraakklank is foneem. Fonologisch bewustzijn is ´het vermogen om de betekenis van woorden te negeren en zich te concentreren op de klankenstructuur´ (Magnussen en Naucler, 1990). Als het gaat om het vermogen afzonderlijke klanken (fonemen) binnen gesproken woorden te horen, te herkennen en te manipuleren, spreken we over foneem bewustzijn ofwel klanken herkennen.  Om te kunnen leren lezen en spellen zijn goede fonologische vaardigheden nodig.

Kinderen met dyslexie hebben vaak moeite met fonologische vaardigheden. Maar wat zijn eigenlijk fonologische vaardigheden en hoe kun je helpen deze vaardigheden te ontwikkelen. Fonologische vaardigheden hebben te maken met het vermogen om klanken te herkennen en van elkaar te onderscheiden.
Kinderen met fonologische verwerkingsproblemen hebben moeite met bijv. ‘hakken en plakken’ of met het weglaten van een klank uit een woord. Een voorbeeld van een taak om deze fonologische vaardigheden te meten is een klank-weglatingstaak. Bijvoorbeeld ‘mand’ , laat de laatste letter weg, wat wordt het dan.

Spelletjes die kunnen helpen bij fonologische vaardigheden:

  • Rijmen: Door met rijmen en het manipuleren van klanken bezig te zijn, worden kinderen zich bewust van dat woorden uit klanken bestaan en dat er verschillen en overeenkomsten zijn tussen klanken
  • Identificeren wat de eerste klank is: Wat begint er met de M… muur
  • Hak en plak oefeningen. Jij zegt: “B-oo-m” een kind zegt boom
  • Letter bingo (Een kind schrijft een aantal letters op een blaadje). Nu kun je opdrachten geven zoals de middelste letter van teen. Een kind moet dan de ee aankruisen.
  • Dobbelstenen spel.  
    Op een paar dobbelstenen plak je letters. Gooi met de dobbelstenen en bedenk om de beurt een woord met de letter die je hebt gegooid. Je kunt dit ook met één of twee dobbelstenen doen. De middelste letter of de eerste en laatste letter. Voor kinderen die moeite hebben met het automatiseren en leren van klanken is dit een leuke ontspannende manier om te oefenen.
Concentratie van kinderen

Concentratie van kinderen

Van de leerkracht op school krijg je te horen dat je kind moeite heeft om zich te concentreren, terwijl hij thuis heel lang met bijvoorbeeld zijn Lego kan spelen. Hoe kan dit?

De concentratie van kinderen kan soms een probleem zijn. Kinderen hebben moeite om zich langere tijd te concentreren wanneer er sprake is van gedwongen concentratie. De concentratie die nodig is om een opgedragen taak te maken. Deze concentratieduur is bij kinderen veel korter dan bij een vrijwillige concentratie wanneer zelf activiteit is gekozen. Dit maakt het voor ouders daarom lastig te begrijpen als een leerkracht vertelt dat een kind moeite heeft met concentreren.

De leeftijd van een kind speelt ook een belangrijke rol wat betreft de concentratieduur.  Hoe jonger een kind hoe korter een kind zich kan concentreren bij een gedwongen taak. Gemiddeld genomen geldt een concentratie van circa 10 minuten voor een kind van 6 jaar en 20 minuten voor een kind van 10 jaar.

Als je kinderen zelf vraagt waarom het concentreren lastig gaat, krijg je vaak als antwoord dat ze last hebben van andere kinderen.  Veel kinderen zijn gebaat bij een rustige omgeving, maar de klassen worden groter en steeds diverser ingericht. En alle kinderen apart zetten is vaak geen optie. Een kind zelf is erbij gebaat om te leren hoe zich te concentreren in verschillende omstandigheden.

Tips om de concentratie van kinderen te verbeteren.

  • Om de concentratie van kinderen te verbeteren is het belangrijk dat je jezelf rustig voelt. Beweeg en praat langzaam en duidelijk.
    Vaak zijn we juist geneigd steeds harder en sneller te praten om de aandacht te trekken en vast te houden.
  • Geef een compliment als een kind wel geconcentreerd bezig is. Benoem dit helder en duidelijk, bijvoorbeeld, wat mooi dat je de hele bladzijde hebt gelezen zonder te stoppen of wat fijn dat je zo geconcentreerd met je werkje bezig bent.
  • Als een kind zich ongewenst gedraagt geef dan een suggestie hoe het anders kan, dan benoemen wat alweer niet goed gaat. Bijvoorbeeld: “Als je nu je schrift en je pen pakt en begint met deze bladzijde, heb je al een goed begin”.
  • Geef korte opdrachten en duidelijke regels in voor het kind begrijpelijke woorden.
  • Biedt een kind hulp middelen aan om zich beter te kunnen concentreren. Bijvoorbeeld een tangle welke helpt bij concentratieproblemen. Doordat de hersenen een bepaalde mate van alertheid houden.

 

Wat kun je als ouder doen bij leesproblemen?

Wat kun je als ouder doen bij leesproblemen?

Het is vervelend als kinderen achterblijft met leren lezen. Als lezen moeilijk gaat beleeft een kind hier ook minder plezier aan. Met alle gevolgen van dien. Wat kun je als ouder doen om je kind te helpen.

Wanneer moet je je zorgen maken bij leesproblemen?  Elke kind ontwikkelt zich op zijn eigen tempo. En ook al willen we vaak dat kinderen zich volgens het boekje ontwikkelen. Dit is niet altijd het geval.
Hoe en wanneer kun je als ouders signaleren dat er mogelijk kans bestaat op dyslexie? Al vorens dit kan moet een kind al anderhalf jaar leesonderwijs gehad hebben. In de kleuterleeftijd is het nog niet mogelijk om dyslexie vast te stellen. In deze fase zijn er echter al wel signalen die kunnen wijzen op mogelijke problemen wanneer een kind later in groep drie gaat leren lezen. Je kunt hierbij denken aan:.

  • Spreekt een kind de woorden goed uit?
  • Begrijpt een kind een verhaaltje als ik dat voorlees?
  • Begrijpt een kind de plaatjes bij een verhaal?
  • Kan een kind versjes onthouden? Kan een kind rijmen?
  • Kent een kind de eerste letter van zijn naam?
  • Kent een kind de eerste letters van de namen van familieleden en van bekende woordjes?
  • Heeft een kind belangstelling voor boekjes of briefjes?

In groep twee moeten kinderen alle enkele loze letter kunnen herkennen. In groep drie leert een kind lezen. De volgende vragen geven een beeld van hoe dit voor een kind verloopt:

  • Kent een kind de letters van het alfabet?
  • Kan een kind namen van kleuren, dagen van de week, cijfers of reeksen onthouden?
  • Is een kind opgewekt als het naar school gaat of van school komt?
  • Zoekt een kind uitvluchten om naar school te gaan?
  • Heeft een kind vaak lichamelijke problemen?
  • Zijn er gedragsproblemen?
  • Komt dyslexie in de familie voor?

Wat kun je doen als een kind achterblijft met leren lezen?

Wanneer je vermoed dat een kind achterblijf met taal- of leesontwikkeling is het goed dit te bespreken met de leerkracht. Herkent de leerkracht wat jou opvalt.
Scoort een kind beneden het geen van wat hem verwacht mag worden, vraag dan wat de school of de leerkracht aan (extra) begeleiding geeft of kan geven?
Wordt de begeleiding vastgelegd in een handelingsplan? Vraag naar dan naar dit plan.

 

Waarom is bewegen zo belangrijk voor kinderen?

Waarom is bewegen zo belangrijk voor kinderen?

Bewegen is voor iedereen gezond, maar zeker voor kinderen die op school zitten. Beweging is essentieel bij cognitieve taken, voor het leren van nieuwe dingen.

Voor veel kinderen op school is lang stil zitten moeilijk. Daarom is regelmatig bewegen belangrijk. Hoe langer kinderen stil moeten zitten, hoe moeilijker het voor ze is om op te letten. Hoewel kinderen allemaal hun eigen leervoorkeuren hebben, heeft ieder kind baat heeft bij beweging tijdens het leren.

Wat doet beweging met kinderen?

Als kinderen succesvol willen leren, moeten ze in staat zijn basisvaardigheden en feiten te kunnen integreren (een functie van de linkerhersenhelft) met creativiteit en verbeeldingskracht (een functie van de rechterhersenhelft). En dat is waar beweging om de hoek komt kijken.
Beweging stimuleert kinderen beide hersenhelften te gebruiken. Activiteiten waarbij wordt bewogen helpen kinderen om betrokken en geïnteresseerd te blijven, waardoor ze beter kunnen blijven opletten.

Beweging stimuleert de afgifte van signaalstoffen als serotine en dopamine. Deze stofjes worden geassocieerd met aandacht, verwerking, motivatie, concentratie, geheugen en een goed humeur.
Kinderen bewegen tegenwoordig echter steeds minder.  Een gemiddeld kind brengt 6 uur per dag achter televisie of computer door. Stimuleer dan ook dat een kind beweegt en sport. De verbindingen tussen de hersencellen en hersenen worden beter gelegd, doordat door de toename van zuurstof door bewegen, er meer bloed vloeit naar de hersenen en de witte stof verbetert.

Momenten voor beweging

Bij kinderen die heel moeilijk hun aandacht bij de les kunnen houden is het goed momenten voor bewegen in te bouwen. Dit kan een rondje rennen om de school zijn of een stukje hinkelen door de gang.

Wanneer kinderen kunnen bewegen terwijl ze leren- bijvoorbeeld wanneer ze de tekst van een liedje leren of als meeklappen met de lettergrepen van een woord – is de kans veel groter dat ze de tekst of het concept van woorddelen onthouden dan wanneer ze die informatie alleen schriftelijke tot zich nemen of losstaand uit het hoofd leren.

Hoe maak je lezen echt leuk?

Hoe maak je lezen echt leuk?

Lezen is een belangrijke vaardigheid voor een kind. Maar als een kind moeite heeft met lezen is de kans zeer groot dat hij het plezier erin verliest. Dit terwijl het voor de leesvaardigheid juist van groot belangrijk is om zo veel en met plezier te oefenen.

Hoe kun je er voor zorgen dat een kind weer plezier in lezen krijgt , zonder strijd. Lees onze 12 tips om het plezier in lezen weer te krijgen of te versterken

  1. Zorg voor een goede, gezellige sfeer tijdens het lezen. Je kind moet die momenten leuk (gaan) vinden.
  2. Prijs een kind als hij een boek pakt, maar straf hem niet als hij dat niet doet. Straf verhoogt de weerstand tegen lezen.
  3. Beloon een kind als hij  een boek heeft uitgelezen, bijvoorbeeld door stempels of stikkers op een ‘leeskaart’ te sparen. Een volle kaart levert een leesdiploma en een kleine beloning op.
  4. Maak een kind enthousiast over verhalen door voor te lezen, verfilmingen te kijken, theatervoorstellingen te bezoeken of bekijken online.
  5. Ga  samen naar de bibliotheek.  Laat een kind zelf boeken uitkiezen. Liever een boek dat net iets te moeilijk is maar wel zijn interesse heeft, dan een gemakkelijk boek dat niet boeit.
  6. Veel dyslectische kinderen lezen graag non-fictie boeken. Is een kind gefascineerd door dinosaurussen? Wees dan niet bang dat moeilijke woorden als Tyrannosaurus rex hem afschrikken. De afbeeldingen in zulke boeken en de  motivatie van een kind voor het onderwerp doen vaak wonderen!
  7. Laat zien dat lezen meer is dan een boek met letters doorwerken! Lees bijvoorbeeld strips,  moppenboeken of  tijdschriften.
  8. Lees elke dag minimaal 10 tot 15 minuten voor (tot en met groep 8). Voorlezen is heel belangrijk voor kinderen die zelf weinig lezen, omdat het kind daarbij ongemerkt aan zijn taalontwikkeling werkt, zijn woordenschat uitbreidt en kan ontdekken dat boeken en lezen leuk zijn.
  9. Maak het een kind gemakkelijk, door bijvoorbeeld een liniaal of aanwijspijl te gebruiken. Of door om de beurt een bladzijde lezen om de snelheid in het verhaal te houden.
  10. Geef het goede voorbeeld. Vertel over wat je gelezen hebt en wat er met je gebeurt tijdens het lezen. Bijvoorbeeld over het gevoel dat je een avontuur echt beleeft, dat je nieuwe dingen te weten komt of dat het verhaal je vrolijk maakt.
  11. Laat een kind eens lezen op de iPad of een e-reader, als je die hebt. Sommige kinderen vinden dit prettiger (of leuker) dan lezen in een boek, mede omdat lettergrootte en verlichting naar eigen voorkeur zijn aan te passen.
  12. Lees samen een boek uit een serie. Als een kind het boek leuk vindt, wil het wellicht ook andere delen uit de serie lezen.
Topografie anno 2017

Topografie anno 2017

Er wordt tegenwoordig veel gesproken over onderwijs vernieuwing. Leren kinderen nog wel de juiste vaardigheden. En belangrijker sluit de manier waarop kinderen moeten leren, nog wel aan bij de tijd waarin wij leven. Toen mijn dochter 2 jaar geleden met de zwart-wit kaarten van de provincies van Nederland thuis kwam, dacht ik dat zij waarschijnlijk een van de laatste zou zijn die met deze onduidelijke kaarten, Nederland en de wereld moest ontdekken.

De afgelopen jaren hebben technologie als Virtual Reality, 3D films, spraakassistenten als Siri en Cortana het leven van ons en kinderen makkelijker gemaakt, maar topografie leren we op school nog middels (onduidelijke) zwart- wit kaarten.

Als het doel van het vak topografie, leren leren is, dan is het succesvol. Want ze weten  allemaal dat 6 Arnhem is en 8 Apeldoorn. Maar leer je zo de steden van Nederland te liggen. Of beter nog, beklijft dit. Met alle technologie die we tot onze beschikking hebben, leren kinderen anno 2017 de steden in Nederland nog volgens dit soort kaarten.

topografie gelderland

Al in 2007 bleek uit onderzoek (Joop van der Schee) dat topografische kennis bij de meeste kinderen niet of nauwelijks blijft hangen. Kinderen slaan de gegevens op in hun kortetermijngeheugen. Voor het toetsmoment kunnen zij deze informatie nog raadplegen, maar snel daarna zijn ze de geleerde informatie ‘kwijt’. Gezien de wijze waarop de lesstof wordt aangeboden, vind ik dit niet verbazingwekkend.

Hoe kan het anders?

Wij zijn op zoek gegaan naar apps en sites die kinderen kunnen helpen bij topografie. Er zijn veel betaalde apps, maar gelukkig ook enkele gratis apsp. Zoals Geo expert light, welke zowel in de Apple store als Google play te downloaden is.

Een site waar je veel kaarten kunt vinden om te oefenen is topomania. Hier vindt je meer dan 5000 kaarten. TopoMania is een digitale ondersteuning voor verschillende methodes die scholen gebruiken. Met de kaarten kunnen kinderen thuis oefenen. Waarbij het wel een uitdaging is om de overeenkomsten met de zwart wit kaarten te vinden.

Heb jij tips die kinderen kunnen helpen laat het ons dan weten door een comment achter te laten onder dit bericht.