Hooggevoelige kinderen beter begrijpen

Hooggevoelige kinderen beter begrijpen

Een hoogsensitief of hooggevoelig kind neemt meer en intenser waar dan andere kinderen. Hooggevoelige kinderen kunnen omschreven worden als kinderen die binnenkomende prikkels minder filteren  dan anderen kinderen.

Het zenuwstelsel van hooggevoelige kinderen werkt bijzonder goed en intensief. Voor niet hooggevoelige personen komt het hooggevoelig kind vaak over als een aansteller of een zeurpiet. Het is belangrijk dat deze kinderen begrepen worden. We willen daarom stil staan bij de relevante kenmerken van een hooggevoelig kind.

Oog voor detail

Hooggevoelige kinderen hebben een oog voor detail. Ze merken meer op van wat er om hen heen gebeurt, dan andere kinderen. Kinderen voelen dingen sneller aan, ze zijn zich sterk bewust van andermans gevoelens. Ze zijn zorgzaam en empatisch.

Kinderen die hooggevoelig zijn,  denken meer na over wat ze zien en horen. Dit kan ervoor zorgen dat ze veel zitten te piekeren over waarom een kind een ander kind pestte of sociale dilemma’s. Een kind kan dan faalangstig reageren doordat hij teveel prikkels ervaart.
Onderstaand filmpje illustreert hoe een kind te veel prikkels kan ervaren.

De fantasie van hooggevoelige kinderen

Aan fantasie ontbreekt het vaak niet bij hooggevoelige kinderen. Ze hebben een sterke fantasie en ze zijn zeer gewetensvol voor hun leeftijd. Ze beginnen met praten en lopen op het normale tijdstip, maar het zindelijk worden of het opgeven van bepaalde gewoontes zoals duimzuigen of een knuffel beer overal mee naartoe nemen gebeurt vaak later. Hoogsensitieve kinderen denken dikwijls in beelden.

Diversiteit

Ondanks de algemene kenmerken kunnen hooggevoelige kinderen onderling sterk verschillen. Het ene kind voelt vooral stemmingen en emoties van anderen aan, terwijl het andere kind zich erg bewust is van het onrecht in de wereld.
Er kan onderscheid worden gemaakt in vier categorieën van hooggevoeligheid.

  • Lichamelijk: het fysieke lichaam, inclusief de zintuigen.
  • Emotioneel: gevoelens en de omgang met anderen
  • Mentaal: denken, leren en informatieverwerking
  • Spiritueel: het besef van een zingevende context, eventueel vallend buiten de grenzen van het direct waarneembare

Op school

Wanneer een hooggevoelig kind zich veilig voelt in de klas en het onderwijssysteem aansluit bij hun leersysteem, is vaak sprake van een goede, vlotte en leergierige kind. Voelt een kind zich echter onveilig of sluit het onderwijs niet aan bij hun vaak visuele leersysteem, dan komt er vaak niet uit wat erin zit, zijn ze onzeker of lijken ze ongeïnteresseerd.

Lees meer over het bespreken van hooggevoeligheid op school

 

Zwemles voor een hooggevoelig kind, best een ding!

Zwemles voor een hooggevoelig kind, best een ding!

Mariksa is de trotste oma van een prachtig, hooggevoelige kleinzoon. Zwemles voor een hooggevoelig kind, kan een hele opgave zijn. Anneke nam als oma de de zwemlessen voor haar rekening. Lees in dit blog hoe ze genoot, maar ook tegen welke dingen ze aanliepen. 

Op mijn buik laat ik mij door het woeste water meevoeren. Soms knal ik tegen de harde zijkanten aan. Inmiddels heb ik al meerdere blauwe plekken, maar toch kan dat de pret niet drukken. Ik wordt ingehaald door mijn man. Onze driejarige kleindochter heeft hij stevig in zijn armen geklemd. Zij giert het uit van de pret! Onze kleinzoon van acht zie ik al niet meer. Waarschijnlijk is hij alweer begonnen aan een volgend wildwaterbaanrondje.

Genieten als oma

Als oma geniet ik altijd van mijn kleinkinderen. Of ze nu zwaaiend vanuit de trekker, bij opa op schoot, voorbijrijden, acrobatische kunstjes uitvoeren op de trampoline, of gewoon op de bank hangen in hun pyjama met hun lievelingsknuffel op schoot. Maar in het zwembad, als ik mijn kleinzoon zó vrij ziet genieten, bereikt mijn trotsheid toch echt zijn hoogtepunt. Ik weet namelijk als geen ander wat voor strijd het is geweest om dit te bereiken.

Als dreumes merkte we al dat hij extreem gevoelig was. Iets verplaatsen in zijn kamertje veroorzaakte al onrustproblemen. Ook was hij ontzettend verlegen en bang voor alles wat nieuw was. Best zorgelijk vond ik…

In overleg met mijn dochter en schoonzoon besloot ik de zwemlessen op mij te nemen. Bij ons in het dorp zat een fijn zwembad (wat door het vele zwemmen wat ik met hem deed al vertrouwd was) met daarin een uitstekende zwemschool.

Toen kleinzoon bijna vijf jaar oud was en we bericht hadden gekregen dat hij kon starten sprak ik Hennie, de eigenaresse van de zwemschool, aan. Ik vertelde haar over mijn zorgen. Dat het in een groep met andere kinderen niets zou worden en dat ik zelf meer aan privéles zat te denken. Hennie begreep het niet zo goed. Ze zag mij en kleinzoon bijna wekelijks enthousiast plezier maken in het bad. Ik vond het ook lastig om uit te leggen waarom ik die zorgen had, maar ik wist gewoon dat het op de gewone manier niet zou gaan werken.

Zwemles voor een hooggevoelig kind

Ik liet mij overhalen het toch te proberen. De week erop startte een groepje met daarin maar vier kindertjes. Kleinzoon begon enthousiast, maar stond al na een kwartier huilend in het water. Achter het raam keek ik machteloos toe. Toen na afloop van de lessen het kleuterbad volstroomde met andere kinderen, blij, uitgelaten en wild spetterend om hun heen, raakte hij volledig in paniek. Ik wurmde mij tussen de ouders door om bij hem te komen. Drijfnat vloog hij in mijn armen. Trillend van angst. ‘Ik wil nooit meer heen!’ schreeuwde hij. Mijn hart brak in duizend stukjes. De week erop startte hij met privéles. Vijf weken later vertelde Hennie mij dat ze nu begreep wat ik toen bedoelde.

Lees meer over wat hooggevoelige kinderen vervelend vinden

Ruim anderhalf jaar lang heeft hij privéles gehad. Telkens als hij iets nieuws moest doen en ze hem na veel moeite zover hadden gekregen, konden ze weer opnieuw beginnen zodra hij datzelfde aan de andere kant van het bad moest doen. Een andere plek, dus ‘eng’.

Mijn man en ik gingen regelmatig met hem zwemmen in andere baden. Dat leek ons goed. In ieder bad had kleinzoon hetzelfde ritueel. De eerste tien minuten deed hij alles wat hij op zwemles had geleerd; op zijn buik zwemmen, op zijn rug drijven, watertrappelen… Even checken of dit water hetzelfde was. Of hij dit alles ook hier kon. Zodra hij daarmee klaar was, kon hij pas ontspannen.

Op een kalender met tekeningmagneetjes kon hij zien op welke dag hij les had. Het was belangrijk dat hij wist wanneer hij weer heen moest. Hem een uur van te voren inlichten werkte averechts, Dan raakte hij compleet in paniek. Belonen werkte juist positief. Zo had ik een mand vol met ingepakte legopoppetjes. Hij mocht een kleintje uitzoeken bij een gewone les. Een groot poppetje als hij iets nieuws (lees; engs) had moeten doen.

De laatste maanden voor zijn diploma leste hij in een groep. Dat ging prima. Er zaten vriendjes in van school en zijn zelfvertrouwen was ondertussen behoorlijk gegroeid. Het afzwemmen was een feest! Zo’n 150 supertrotse ouders en opa’s & oma’s zaten op klapstoeltjes rondom het bad. Op opzwepende kinderdiscomuziek liepen de kinderen in een lange rij langs hen heen. Iedereen gaf ze een aanmoedigende high-five. Tranen rolden over mijn wangen. Zó trots was ik! Toen na afloop zijn naam werd omgeroepen en ook hij zijn diploma in ontvangst mocht nemen voelde ik de grond onder me vandaan zakken. Wat een strijd. Wat een tranen. Maar toch gelukt! Bepakt met spekmedailles en snoepboeketjes liep hij stralend het bad uit. Op de boerderij hielden we feest. Met slingers, ballonnen en patatjes.

Het einde van de zwemlessen

Die avond in bed dacht ik aan al die ouders die ik de afgelopen weken sprak. Over hoe blij ze waren bijna van de zwemlessen af te zijn. Af van dat geren en gevlieg. Af van dat saaie wachten in de kantine. Maar ik voelde dat ik het juist ging missen. Het was onze strijd. Een strijd die we samen waren aangegaan. Waar we ons samen doorheen hadden geknokt. En wat we samen tot een goed einde hadden gebracht. Ik was dan ook blij verrast toen hij vertelde dat hij graag verder wilde met zwemlessen.

Als mijn man en ik even later genieten van een cappuccino zien we hoe de kleinkinderen  samen plezier maken in het golfslagbad. Hoe kleinzoon zijn zusje optilt en vervolgens neer laat plonzen in het water. Zij is heel anders. Zij leeft onder het motto van Pippi langkous; Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan! Maar mocht ze ons toch gaan verbazen. Toch ook de zwemlessen angstig gaan vinden, dan heeft zij in ieder geval een grote broer. Een broer die weet hoe ze zich dan voelt. Die haar kan geruststellen, opmonteren en naast haar kan gaan staan in de strijd die hij ooit eerder voerde. En daarmee staat zij dan in ieder geval  al met 1-0 voor!

Wil je meer over mij, mijn kleinkinderen of onze 135 koeien lezen, neem dan eens een  kijkje op mijn website: www.hippekip.com

Meer over het opvoeden van hooggevoelige kinderen

 

 

 

 

Overprikkeld op school!

Overprikkeld op school!

Je kind komt steeds vaker boos, verdrietig of moe uit school. Je vraagt hoe het was op school en krijgt als antwoord: saai of stom. De resultaten van je kind vallen wat tegen en hij vertoont teruggetrokken of juist explosief gedrag. Mogelijk is een kind overprikkeld!

Wat is er aan de hand? Mogelijk is je kind in meer of mindere mate hooggevoelig.  Hooggevoelige kinderen horen, zien en voelen veel meer dan andere kinderen. Ze denken hier diep en associërend over na, beleven  indrukken zeer intens. Daarnaast hebben ze een voorkeur voor visuele informatieverwerking.  Veel van deze kinderen worden vaak onterecht gediagnosticeerd met gedragsstoornissen als AD(H)D en PDD-Nos.

Hooggevoelige kinderen staan op school vaak onder druk. Het is rumoerig in de klas en er gebeurt van alles. Deze prikkels komen allemaal binnen en ze hebben geen idee hoe ze de vele prikkels kunnen filteren. Met als gevolg dat een kind overprikkeld raakt. Daarnaast worden er van een kind ook bepaalde resultaten verwacht.

Tips om een overprikkeld kinderen te helpen:

  1. Zorg ervoor dat een kind een eigen veilige omgeving heeft waarin het zich kan terugtrekken. Een plek waar hij in alle rust kan bijkomen en alle emoties onbeperkt tot uiting kunnen komen. Laat een kind ook echt even met rust. De grootste spanning wordt zo minder en een kind is daarna beter in staat om zijn gevoelens onder worden te brengen.
  2. Wordt niet boos, een kind raakt hierdoor nog meer van streek. Met als mogelijk gevolg dat een kind zich nog meer gaat afsluiten en je er nog moeilijker achter komt wat er in hem omgaat.
  3. Wees begripvol. Haal ervaringen van jezelf erbij om op die manier duidelijk te maken dat jij daar ook mee hebt gezeten en dat je die situatie ook heel moeilijk vond. Kinderen zijn vaak heel verbaasd dat jij dit ook hebt mee gemaakt. Veelal maakt dit het makkelijker voor een kind om te praten over wat hij voelt. De tips die je vervolgens geeft komen nu beter binnen.
  4. Praat met de leerkracht om zo de juiste basisvoorwaarde in de klas te kunnen creëren, bijvoorbeeld juiste plek in de klas, extra ontspanningsmoment. Een (hooggevoelig) kind dat zich veilig en op zijn plekt voelt durft zichzelf te zijn en zijn talent te uiten en zal over het algemeen minder “probleem” gedrag vertonen.
  5. Praat met een kind. Ga aan het eind van de dag even bij een kind in bed liggen en vraag naar de leuke en minder leuke dingen van die er die dag. Hierdoor kun je uitbarstingen door opgekropte frustraties en emoties een stapje voor zijn.

Meer tips om hooggevoelige kinderen te helpen

Overprikkeld

Sensatie zoeker | extravert hoogsensitief

Sensatie zoeker | extravert hoogsensitief

Een sensatie zoeker of High Sensation Seeker (HSS)  is een term die men vaak gebruikt voor extravert hoogsensitieve mensen. Soms een moeilijk eigenschap om te begrijpen voor buitenstaanders.

Hooggevoelige kinderen zoeken prikkels juist op, maar vervolgens worden ze al snel overspoeld. Dit roept veel vragen op, waarom?
Bij volwassen HSS’ers zie je vaak dat ze een erg druk leven hebben. Altijd een vol geplande agenda. Dat houden ze in stand, terwijl ze eigenlijk liever rust willen en meer lege plekken in die agenda. Slaapproblemen en verminderde concentratie zijn hierbij vaak aan de orde.

De tegenstrijdige belangen van meedoen en veel willen beleven versus behoefte aan rust is kenmerkend voor de Hooggevoelige mensen en nog sterkere mate voor de HSS’er.

Een sensatie zoeker is iemand die gevoelig is maar voortdurend spanning en drukte opzoekt, of deze zelfs initieert.  Een sensatiezoeker is snel verveeld, heeft 100-en-1 ideeën, maar maakt er zelden één af. Hij zoekt spanning, intense ervaringen en avontuur.

Het fijne van een sensatie zoeker zijn

Een voordeel van het zijn van een sensatie zoeker is dat deze kinderen vaak heel leergierig zijn. Ze willen veel weten over onderwerpen die ze interessant vinden. Ze willen dingen ervaren, beleven, verrijken van hun kennis en kunde vinden ze belangrijk. Sensatie zoekers maken ook makkelijk nieuwe contacten.

De mindere kant van sensatie zoekers

Er zijn helaas ook nadelen aan het zijn van een sensatie zoeker. De balans tussen te veel en te weinig prikkels is veelal een enorme zoektocht. Zo is iemand snel op iets uitgekeken, heeft nieuwe ervaringen nodig en zal daardoor snel aan zijn ‘grens’ zitten als het gaat om prikkels.

Sensaties zoekers hebben gemakkelijk kans op een bore-out  te weinig uitdaging waardoor na een periode van rust en inzicht nieuwe prikkels nodig zijn.

Omgaan met de drang naar prikkels en het verlangen naar rust
Het is voor deze kinderen belangrijk dat ze leren dat dagen of momenten met veel prikkels moeten worden afgewisseld door ‘tijd van rust en alleen zijn’.
Het zijn van een sensatie zoeker is enorm verrijkend. Het is en blijft alleen de kunst om te leren wanneer je kunt ‘gassen’ en wanneer je best (tijdelijk) even op de rem moet trappen

Lees meer over waarom hooggevoelige kinderen prikkels opzoeken. 

Hulp bij prikkelverwerking thuis en op school

Hulp bij prikkelverwerking thuis en op school

De hele dag door staat een kind bloot aan een grote hoeveelheid prikkels. Via de zintuigen, ogen, neus, mond, oren en huid, komt informatie binnen.  Niet alle kinderen kunnen even goed omgaan met al deze prikkels. Wat kan leiden tot verschillende problemen in gedrag en stress of vermoeidheid kan veroorzaken. Wanneer een kind overprikkeld is, zijn er verschillende manieren waarop hulp bij prikkelverwerking kan worden geboden

Hoe werkt prikkelverwerking

Een prikkel is een stukje informatie dat binnenkomt via een van onze zintuigen. Het zenuwstelsel waar deze prikkels binnenkomen, maken de hele dag door beslissingen over of iets belangrijk genoeg is om aandacht aan te besteden. Moeten we reageren of kunnen we dit negeren. Het centrale zenuwstelsel moet continu input bewust of onbewust verwerken.
Bij problemen in de prikkelverwerking werkt deze afweging niet optimaal, er komen soms te veel prikkels binnen of ze worden heel intens beleeft.
Kinderen met autisme, ADHD of HSP (hooggevoeligheid) hebben vaak problemen met prikkelverwerking.  Prikkelverwerking wordt ook vaak aangeduid als sensorische informatieverwerking

Lees meer over sensorische informatieverwerking

Verstorende prikkelverwerking

Problemen met prikkelverwerking is in twee soorten in te delen.  Je hebt kinderen die overgevoelig zijn voor prikkels en kinderen die ondergevoelig zijn.  Daarnaast kan onderscheid gemaakt worden tussen kinderen die prikkel zoekend zijn. Deze kinderen bewegen en friemelen veel. Of er zijn kinderen die juist prikkels vermijden en zich terugtrekken of wat loom worden.

Wat helpt bij problemen bij prikkelverwerking

Afhankelijk van de problemen welke een kind ondervindt met de verwerking van prikkels zijn er verschillende manieren en hulpmiddelen die kunnen helpen. Voor kinderen die snel afgeleid zijn en prikkels moeilijk kunnen filteren, helpt allereerst een prikkelarme omgeving. Voor kinderen die juist prikkels nodig hebben voor extra stimulatie is het goed om beweging te stimuleren.

Voldoende rust

Om de hoeveelheid prikkels die op een dag op een kind af komen te verwerken heeft een kind voldoende rust nodig. Dit kan door te zorgen voor verschillende prikkelarme momenten op de dag en een goede nachtrust. Als je uitgerust wakker wordt, voel je je prettiger en kan je meer hebben. De kans om overprikkeld te raken is daardoor kleiner. Een verzwaringsdeken is een goed hulpmiddel om goed tot rust te kunnen komen.  De verzwaring heeft een rustgevend effect op kinderen. Door de druk komen kinderen sneller tot een (betere) rust, en vallen sneller in slaap. Ook slapen ze beter door en worden minder snel wakker.

Hulp bij prikkelverwerking ingeval van onderprikkeling

Om zich goed te kunnen concentreren zijn er kinderen die juist prikkels nodig hebben. Dit kunnen auditieve prikkels zijn, een kind gaat vaak zelf geluid maken door bijvoorbeeld te neuriën of zingen. Maar ook met een voorwerp ergens tegenaan tikken, kan deze kinderen helpen om alert te blijven.

bijt kettingAls het gaat om zoeken naar zintuiglijke prikkels is de tast wel een van de meest bekende. Veel kinderen kunnen zich beter concentreren als ze hun tastzintuig aanspreken. Zij hebben veel baat bij een fidget toy. Het friemelen houdt het brein en lichaam alert.

Je ziet ook kinderen die hun kleding kapot kauwen of zich uitleven op potloden en pennen. Een kind kan zich beter concentreren als hij iets in zijn mond heeft om op te kauwen. Een bijtketting biedt hier uitkomst, omdat dit een veilige manier is om met de kauwbehoefte om te gaan.

9 tips voor het opvoeden van een hoogsensitief kind

9 tips voor het opvoeden van een hoogsensitief kind

Bijna 1 op de 5 mensen is hoog gevoelig. Het is geen ziekte of aandoening. Het is een normale eigenschap van het zenuwstelsel. Iemand die hooggevoelig is, verwerk constant prikkels. Hij ziet, hoort, ruikt, voelt van alles, hij neemt dus heel veel waar. Er ontbreekt een filter waardoor er nog meer prikkels worden opgevangen. Wat kun je doen als je kind hooggevoelig is. Rekening houden met hoogsensitiviteit in de opvoeding, hoe doe je dat?
Hét hoogsensitieve kind bestaat niet, maar voor alle ouders van een hoogsensitief kind geldt dat het veel vraagt van ouders. Kant-en-klare tips die voor elke ouder werken, zijn er helaas niet. Wel zijn er aan aantal  basis bouwstenen waar alle ouders baat bij kunnen hebben bij het opvoeden van een hoogsensitief kind

Word je bewust van de hoogsensitiviteit van een kind

Zoek het juiste ritme van een kind. Zo zal het zich aanvaard een prettig voelen. Forceer dingen niet en benader hoogsensitiviteit niet als een ziekte of stoornis. Het is een eigenschap die ook veel mooie kanten heeft

Geeft een hoogsensitief kind voldoende tijd

Een hoogsensitief kind heeft meer tijd nodig om informatie te verwerken.
Een geduldige en ontspannen houding naar een kind werkt stimulerend. Een harde stem, straf of een ongeduldige blik werken averechts. Daarnaast tast dit het zelfvertrouwen van een hooggevoelig kind aan.

Vermijd druk

We moeten vaak veel, volle agenda´s en tijdsdruk… Probeer voldoende tijd en ruimte te reserveren voor dingen zodat een kind minder druk ervaart.

Kleine stapjes

Dit is een van de grootste opgave in het opvoeden van een hoogsensitief kind. Kinderen hebben enerzijds uitdaging nodig. Anders verdwijnt motivatie als sneeuw voor de zon. Anderzijds kan te veel druk een kind uit balans brengen.
Hoogsensitieve kinderen hebben baat bij uitdagingen die haalbaar zijn. Stel daarom niet te hoge doelen, maar knip, daar waar moglijk dingen op, zodat er kleine stapjes gezet kunnen worden. Bevestiging en complimenten wanneer dit goed gaat, zijn hierbij cruciaal.

Zorg voor orde in de chaos

Ritme en regelmaat zijn voor elk kind belangrijk! Maar zeker voor een hoogsensitief kind
Dit kan zijn op het gebied van het maken van taken of dagelijkse activiteiten. Probeer een overzichtelijke (dag)structuur aan te bieden. Wees je bewust van veranderingen of afwijkingen en bereid een kind hier op voor.

Observeer en leer van een hoogsensitief kind

Kijk en luister goed naar een kind. Wat zijn de elementen die een kind overprikkeld maken? Zijn ze vermijdbaar of kan je aan een hoogsensitieve kind aanleren om een situatie de volgende keer op een andere manier aan te pakken?

Leer een kind omgaan met zijn hoogsensitiviteit

Bespreek met je kind welke activiteiten hem rustig kunnen maken. Het kan ook goed zijn om een kind aan te leren hoe ze hun wensen en behoefte aan anderen kunnen duidelijk maken. Bespreek de hooggevoeligheid ook op school met een leerkracht

Geef ruimte voor rust.

Een hoogsensitief kind heeft het op momenten nodig om zich te kunnen terugtrekken. Prikkels die intenser binnenkomen, vragen immers heel wat energie. Tot rust komen kan gebeuren op een rustige plek, maar dat kan ook zijn door iets rustig te doen. Zo zorg je ervoor dat een kind niet overprikkeld raakt.

Heb oog voor de kwaliteiten.

Hoogsensitieve kinderen zijn vaak heel creatief. Laat een kind doen waar het goed in is en heel belangrijk waar het zich goed bij voelt. Als een kind zich goed voelt kan hij veel meer aan.

Weet ook wat hooggevoelige kinderen vervelend vinden