**//sticky ads code//**
Wat is een intelligentiekloof?

Wat is een intelligentiekloof?

Vergeetachtigheid, verstrooidheid, moeite met routinetaken, vaak boos of verdrietig, herken je dit in je kind? Chaotisch, moeite met nieuwe dingen en problemen met de groep. Gedrag dat er soms toe kan leiden dat een kind de “stempel” ADHD, Asperger of dyslexie krijgt, terwijl er ook sprake kan zijn van een verbaal performale kloof ook wel intelligentiekloof

Een intelligentie kloof betekent dat de verbale of non verbale intelligentie meer ontwikkeld is. Als de verbale intelligentie van een kind hoger is dan de performale raakt een kind vaak gefrustreerd.

Wat is verbale en performale intelligentie

Het verbale IQ zegt iets over het denken in woorden en het verbale geheugen. Onderdelen van verbale intelligentie zijn onder andere: abstract redeneren, algemene kennis, rekenkundig inzicht en geheugen. Veel begaafden hebben een hoog verbaal IQ: ze zijn taalgevoelig, denken snel, hebben een ruime woordenschat. De verbale intelligentie is een aardige voorspeller voor schoolresultaten.

Het performale IQ geeft aan hoe groot het handelend vermogen van een kind is. Hieronder valt bijvoorbeeld ook ruimtelijk inzicht, het plannen en de fijne motoriek.

Welke problemen ondervindt een kind door een intelligentiekloof?

Het niveau van denken en redeneren in taal ligt hoger dan het praktisch handelen. Dit verschil kan soms een hoop frustratie en teleurstelling geven. Een kind is namelijk in staat de plannen die hij maakt op zeer hoog niveau uit te denken en te verwoorden. Wanneer hij deze plannen tot uitvoering wil brengen, is hij teleurgesteld in het resultaat omdat het er anders uit komt te zien dan hij in gedachten had of omdat het hem veel tijd kost om tot een oplossing te komen. Dit geeft een kind het gevoel dat hij faalt. Ook bij instructie kunnen er problemen ontstaan, omdat een kind in zijn hoofd minder snel een koppeling kan leggen met handelen. Een kind heeft vaak de neiging om nieuwe situaties uit de weg te gaan en deze pas aan te gaan als hij zeker weet dat hij het beheerst en hij kan beredeneren hoe het in elkaar zit.

Tips om kinderen met een intelligentiekloof te helpen

  • Maak gebruik van pictogrammen voor dagelijkse taken. Doordat een kind ziet wat hij moet doen, kan hij taken makkelijker uitvoeren.
  • Geef structuur door bijvoorbeeld gebruik te maken van een planbord. Een kind weet dan wat hij wanneer moet doen of wat er gaat gebeuren.
  • Begeleiding bij uitvoeren van taken.
    Wanneer een kind verbaal sterk is, zorg dan voor voldoende uitdaging op verbaal vlak (rekenen, taal, geheugen), maar bied hulp bij het aanbrengen van structuur en plannen van hun werk.
  • Aanmoediging
    Hoog intelligente kinderen kunnen gefrustreerd raken doordat dingen niet lukken. Een kind is dan gebaat bij aanmoediging en positieve feedback, waarbij de nadruk ligt op het leerproces in plaats van op het eindresultaat.
Hoogbegaafde kinderen begrijpen

Hoogbegaafde kinderen begrijpen

Hoogbegaafde kinderen zijn net als andere kinderen soms boos of verdrietig, maar ook vrolijk lief en ondeugend. Toch zijn ze ook anders dan andere kinderen en hebben ze speciale zorg en aandacht nodig om gelukkig te worden of te blijven.

Hoogbegaafdheid

Een kind wordt met hoogbegaafdheid geboren. Ongeveer 2,5% van de mensen is hoogbegaafd. Hoogbegaafdheid wordt vaak gelijkgesteld aan een hoog IQ, hoogbegaafd is echter iets anders dan hoog-intelligent. Naast een hoge intelligentie, zoals gemeten door het IQ, zijn ook creativiteit en doorzettingsvermogen (motivatie) nodig om ergens in uit te kunnen blinken.

Een hoogbegaafd kind maakt een andere ontwikkeling door dan zijn leeftijdsgenoten.  Ze vragen daardoor ook een andere begeleiding en opvoeding. Om hoogbegaafde kinderen in hun eigen kracht te laten komen, hebben ze ruimte en begrip nodig. Om een kind hierbij te helpen, heb je kennis over de ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen nodig.

Intelligentie

Gemiddeld hebben mensen een IQ van 90 tot 110. Veel wetenschappelijke modellen spreken van hoogbegaafdheid als het IQ hoger is dan 130. Inmiddels is bekend dat de uitslag van een intelligentietest niet altijd een juiste weergave van de intelligentie is. Een kind dat bijvoorbeeld angstig is, slecht in zijn vel zit of onderpresteert, zal waarschijnlijk niet optimaal presteren bij een IQ-test en een lagere score halen dan zijn werkelijke capaciteit is.

Motivatie

Kinderen zijn van nature gemotiveerd om te leren. Motivatie groeit als er beloning op een inspanning volgt. Motivatie verdwijnt als de inspanning niets oplevert. School kan een prachtige leeromgeving zijn voor hoogbegaafde kinderen. Vaak wordt dit echter niet zo ervaren omdat de lesstof te makkelijk is en deze kinderen niets nieuws leren.

Creativiteit

Creativiteit en verbeeldingskracht uiten zich bij hoogbegaafde kinderen onder andere door fantasie,  denken in beelden, (dag)dromen, creativiteit en inventief zijn.

Als je veel kennis kunt opnemen, en dit samen gaat met een grote hoeveelheid verbeeldingskracht, kan een kind dit soms niet meer bevatten omdat hij nog jong is. Hij kan dan extreme fantasieën krijgen.
Ook hebben sommige kinderen moeite met het onderscheid te maken tussen fantasie en werkelijkheid m.b.t. films of fictie die ze op de televisie zien. Net zoals veel niet hoogbegaafde kinderen ook hebben trouwens, met het verschil dat hoogbegaafde kinderen vaak angstig worden omdat ze veel dieper doordenken op wat ze te zien krijgen. Ze zien dan al de mogelijke negatieve, gevaarlijke consequenties van de beelden en de acties zoals ze in werkelijkheid zouden kunnen zijn.
Hoogbegaafde kinderen hebben dan iemand nodig om alles weer in de realiteit te plaatsen. Dat kan bijvoorbeeld door de fantasie weer feitelijk te maken, of door er heel bewust fantasievol mee om te gaan. In beide gevallen wordt het kind zich zeer bewust van de scheiding tussen realiteit en fantasie.

Anders leren

Hoogbegaafde kinderen leren anders dan andere kinderen. Ze nemen grotere denksprongen, leren top-down en zijn daarnaast vaak visueel ingesteld. Het reguliere onderwijs gaat uit van bottom-up leren. Nieuwe dingen worden in kleine stapjes (lineair) opgebouwd tot een groter geheel. Hoogbegaafde kinderen willen graag eerst het grote geheel weten en vullen vanuit dit uitgangspunt de ontbrekende kennis in. Dit is het top-down leren. Door de grote denksprongen zijn hoogbegaafde kinderen zich niet bewust van de kleine stapjes die andere kinderen nemen.

Mijn juf was aan de klas iets aan het uitleggen over een som. Ik begreep het wel en luisterde uit beleefdheid. Waarschijnlijk keek ik daardoor een beetje vaag, want ze ging het ineens weer aan me uitleggen, maar nu uitgebreider. Daardoor raakte ik erg in de war, want ze vertelde dingen die ik helemaal niet nodig heb. Omdat ik in de war raakte begon ze het nog een keer uit te leggen en toen begreep ik er echt helemaal niets meer van.

Veel hoogbegaafde kinderen kunnen niet leren volgens de bottom-up methode van school, waardoor de resultaten uitblijven. Het gevolg hiervan is dat hun motivatie verdwijnt. Om hun motivatie weer terug te krijgen is het belangrijk dat een kind een onderwijsaanbod krijgt wat bij zijn niveau en leerstijl past. Het aanbieden van verrijkingsstof kan hierin goed helpen.

Verrijkingsstof is leerstof die verschilt van het reguliere klassikale aanbod. Het kan dieper ingaan op stof waar ze klassikaal mee bezig zijn of juist iets anders zijn, een verbreding. Een kind vindt hier meer uitdaging in, al kan het zijn dat een kind op weg geholpen moet worden, hoe te leren.
Veel hoogbegaafde kinderen hebben nooit echt moeite gedaan om iets te leren. Ze zijn daardoor bang om fouten te maken en om iets te doen wat ze nog niet weten en beheersen. De faalangst die is ontstaan kan zo groot zijn dat de motivatie om iets te leren ontbreekt. Een goede begeleiding om deze angst te leren beheersen kan een kind weer vertrouwen in zichzelf geven.

Hoogbegaafdheid bij kleuters

Hoogbegaafdheid bij kleuters

Over het verschijnsel hoogbegaafdheid bestaat nog veel onbegrip. Niet met alle hoogbegaafden gaat het namelijk automatisch goed. In tegendeel zelfs, een groot aantal van hen, zowel kinderen als volwassenen hebben vaak problemen op geestelijk en sociaal gebied.

Het is vaak een raadsel hoe het kan, dat iemand die zeer intelligent is, niet goed kan functioneren. Inzicht in de diverse processen die spelen rond het hoogbegaafd-zijn, maakt het mogelijk ontwikkelingsproblemen vroegtijdig te herkennen.

Signalen hoogbegaafdheid

Bij hele jongen kinderen wordt er niet gelijk gesproken van hoogbegaafd maar van een ontwikkelvoorsprong. De volgende signalen kunnen duiden op hoogbegaafdheid bij kleuters

  • Heel leergierig en nieuwsgierig
  • Grote woordenschat en snel begrip van woorden.
  • Een goed inhoudelijk gesprek kunnen voeren
  • Kennis combineren
  • Maakt graag contact met ouderen of juist jongere kinderen
  • Inzicht in de sociale structuren
  • Groot rechtvaardigheidsgevoel
  • Tekenontwikkeling kan voorbij het verwachte leeftijdsniveau zijn
  • Op school een braaf kind dat meedoet in de klas, thuis uitbarstingen
  • Gedragsproblemen in de klas, weinig of geen contact met klasgenoten
  • Dromerig, niet ‘meedoen’
  • Te veel leiding nemen over de klasgenoten

Problemen van hoogbegaafdheid

Jongen kinderen ontlenen een deel van hun zelfbeeld aan de groep. Als deze groep anders doet en denkt dan een kind, bestaat de kans dat een kind zich gaat aanpassen aan hetgeen gebruikelijk is binnen de groep.

Een kind kan bijvoorbeeld al goed tekenen en tekent poppetjes met armen en benen, maar valt terug naar gekras. Andere signalen om alert op te zijn: een kleuter valt terug in de taalontwikkeling, vraagt (te) veel aandacht van de leerkracht, houdt zich afzijdig op het plein, wil niet naar school, ontwikkelt buik- en/of hoofdpijnklachten.

Kinderen ontwikkelen zich niet altijd even snel op verschillende gebieden als rekenen en taal. Wanneer deze ontwikkeling scheef verloopt is het verstandig zo snel mogelijk bij te sturen. Naarmate een kind zich voor rekenen meer moet inspannen en de talige vakken eigenlijk steeds ‘vanzelf’ gaan, zal hij mogelijk weerstand tegen het rekenen ontwikkelen. Het is goed kinderen te leren dat sommige dingen meer inspanning vergen alvorens ze lukken.