**//sticky ads code//**
De twee kern problemen met dyslexie voor kinderen

De twee kern problemen met dyslexie voor kinderen

Dyslexie breng een hoop kansen met zich mee, maar helaas een aantal problemen. De problemen met dyslexie die kinderen ondervinden zijn veelal terug te brengen tot twee kern problemen, automatiseren en auditieve verwerking. 

Automatiseringsproblemen

Kinderen met dyslexie hebben veel moeite met het automatiseren van vaardigheden. Iemand zonder dyslexie kan vrij gemakkelijk een handeling (bijv. technisch lezen) op de ´automatische piloot´ zetten, zodat ze al hun aandacht aan een andere vaardigheid kunnen geven. Bijvoorbeeld begrijpen waar gaat deze tekst eigenlijk over.  Op die manier kunnen ze twee of meer dingen tegelijk doen, zoals lezen en begrijpen, autorijden en praten, luisteren en schrijven. Dit laatste is ook heel handig als je aantekeningen maakt tijdens de les. 
Iemand met dyslexie kan dit niet zo gemakkelijk. Het lezen gaat niet automatisch, evenmin als het schrijven. Maar ook andere vaardigheden, die niets met taal te maken hebben, raken soms niet goed geautomatiseerd. Automatiseren heb je voor veel verschillende vaardigheden nodig. Bijvoorbeeld voor:

  • tafels leren
  • klank-teken koppeling (letters herkennen en letters schrijven)
  • directe woordherkenning (technisch lezen)
  • het onthouden van woordbeelden (spelling)
  • het leren van splitsingen en tafels (rekenen)
  • complexe motorische vaardigheden, zoals zwemmen, fietsen en autorijden

Auditieve verwerkingsproblemen

Het auditief verwerken van spraakklanken, ook wel fonologische verwerking, gaat over het herkennen van klanken.  
Kinderen met dyslexie hebben moeite met de auditieve verwerking van klanken. Dat wil zeggen dat de verwerking van spraakklanken in de hersenen niet optimaal verlopen. Hierdoor kunnen kinderen met dyslexie vaak moeilijk verschillen horen tussen klanken in woorden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan heus of huis, schuur of scheur, hoor of hor. Dit wordt ook wel auditieve discriminatie genoemd.
Ook zijn er vaak problemen met het uiteenrafelen van een woord tot klanken of klankgroepen bij het spellen. Herfst = h-e-r-f-s-t of fietsenmaker = fiet-sen-ma-ker. Het samenvoegen van klanken of klankgroepen tot een woord bij het lezen gaat lastig. 
Tenslotte is het letterlijk en in de juiste volgorde onthouden van klanken, woorden of zinnen vaak een probleem. 

De combinatie van deze twee problemen maakt dat veel taken voor iemand met dyslexie moeilijk uit te voeren zijn. Dagelijks moeten we immers vaak auditieve en andere vaardigheden tegelijk  toepassen.. 

Bron: stichtingtaalhulp.nl

 

Dyslexie voor kinderen meer dan een leesprobleem!

Dyslexie voor kinderen meer dan een leesprobleem!

Dyslexie heeft niet alleen invloed op het leren van talen, maar ook voor andere vakken waar veel lezen aan te pas komt, ondervindt een kind hier hinder van. Dyslexie problemen gaan verder. Denk bijvoorbeeld aan geschiedenis, rekenen en het verwerken van instructies van de leerkracht. Kinderen met dyslexie moeten, in vergelijking met hun klasgenoten met eenzelfde intelligentie, onevenredig veel energie in steken in deze vakken, waar lezen een belangrijk onderdeel van uitmaken.

Dyslexie kan een grote invloed hebben op een kind en zijn omgeving. Naast leesproblemen komen vaak sociaal-emotionele problemen voor. Leren lezen en schrijven is voor kinderen vaak belangrijk. Als dit niet goed gaat, schaadt dit het zelfvertrouwen van een kind.
Dyslexie kan het gevoel van eigenwaarde bij een kind zwaar ondermijnen. Het kan tot frustraties leiden als het kind voldoende intelligent is maar het technisch lezen niet onder de knie krijgt, terwijl het bij klasgenootjes probleemloos lijkt te verlopen. Ook kunnen motivatieproblemen ontstaan waardoor kinderen geen zin meer hebben om het lezen te blijven oefenen, terwijl zij juist extra oefening nodig hebben om een minimaal leesniveau te halen.

Dyslexie problemen gaan verder

Klachten die verband houden met dyslexie zijn:

  • Onvoldoende motivatie
    Zeker wanneer er nog geen diagnose is gesteld kan een kind allerlei redenen bedenken waarom het lezen en spellen niet lukt. Het vele oefenen zonder veel resultaat kan voor demotivatie zorgen.
  • Lichamelijke klachten
    Een kind kan klagen over buikpijn of hoofdpijn. De inspanning die een kind op school moet leveren kan zo zwaar zijn dat dit zich uit in lichamelijke klachten. Of een kind probeert hiermee (onbewust) de aandacht van de lees- en spellingproblemen af te leiden.
  • Faalangst
    De kans bestaat dat een kind faalangst ontwikkelt, de angst om te falen of tekort te schieten, de angst om niet aan bepaalde verwachtingen te kunnen voldoen.
  • Onzekerheid
    Dyslexie kan maken dat een kind onzeker is over zijn eigen kunnen. Er is zeker geen reden toe, wat kinderen met dyslexie beschikken over veel mooi kwaliteiten. De nadruk ligt echter vaak op zaken waar ze minder goed in zijn. Wat onzekerheid met zich mee kan brengen.

 

Wat dyslexie je brengt!

Wat dyslexie je brengt!

Sommigen zien dyslexie als een gave. Dyslexie brengt een aantal vervelende eigenaardigheden met zich mee en op zoek naar een overlevingsstrategie, gelukkig ook de nodige handige compensaties. Maar ik ga hier beslist geen verhaal houden over de voordelen van het dyslectisch zijn.

Praat je over dyslexie, dan gaat het ook al gauw over sociaal-emotionele zaken zoals faalangst, snel afgeleid zijn, soms slecht aansluiting kunnen vinden bij klasgenootjes of vriendjes. En nu heb ik het woord al genoemd: ‘klas’. Want eigenlijk is deze sociaal-emotionele ellende niet iets wat echt bij dyslexie hoort maar bij school. Omdat scholen nu eenmaal kicken op statistieken, gemiddelden en voortschrijdend inzicht, wordt een leerling met o.a. dyslexie soms volledig afgebrand. Die moet nu eenmaal presteren conform die norm en dat lukt vaak niet. En dan komen er zaken boven als faalangst, soms vervelende fysieke klachten als hoofd- en buikpijn, bedplassen en een gebrek aan motivatie voor schoolse zaken.

Hopelijk gaan de komende jaren er toch eens goede stappen gezet maken met Passend Onderwijs. Eigenlijk bedoeld als een bezuiniging op het huidige onderwijs, zou Passend Onderwijs dìe handreiking moeten zijn voor alle leerlingen met een speciale ondersteuningsbehoefte. Dat zijn er heel veel. Meer nog dan wij denken. Want die onzichtbare leerlingen die ogenschijnlijk als een tierelier gaan, daar valt ook nog wel iets over te zeggen.

Ik vind dyslexie dus beslist geen gave. Maar wat ik eigenlijk wel een kadootje vind, is de zelfkennis die een kind al jong gaat ontwikkelen, mòet ontwikkelen.  Zodra een kind uitvalt op de normale scores, dan wordt het met grote regelmaat onderworpen aan testjes, proefjes en projectjes en vaak bevraagd over het eigen functioneren. Het voordeel voor deze kinderen is, dat ze dus al heel jong min of meer genoodzaakt zijn om naar zichzelf en hun eigen vaardigheden te kijken. Een kind dat normaal presteert op school heeft die noodzaak in veel mindere mate.

Nou ja, en dààr heeft een leerling met dyslexie dus wel iets aan. Hoe leer ik, waarom gaat iets lastig? Waarom schiet ik in de stress bij een toets? Is mijn hoofd zo vol, of juist helemaal leeg en komt er niets? Over het algemeen kan een kind al heel jong vertellen waarom dat allemaal bij hem of haar zo werkt. De moeite waard dus om hier naar te luisteren.

De schade die “anders leren” kan aanrichten!

De schade die “anders leren” kan aanrichten!

Onze dochter Iris (14) is al sinds de basisschool aan het worstelen met het feit dat ze slimmer is dan ze kan laten zien op school. Voor het kind een vervelende achtbaan, voor ons als ouders een zoektocht. Anders leren! Want hoe los je dit op? En hoeveel schade heeft het al aangericht in haar zelfbeeld?

Iris was als dreumes, peuter en kleuter heerlijk eigenwijs. Vond alle regeltjes in de klas toen ze op school kwam maar niets. De juf van groep 1 had de eerste dagen het zweet op haar voorhoofd staan. Want ze zat meer onder of naast haar stoel dan erop en keek haar ogen uit, zag en hoorde alles om zich heen. Een hoog sensitief kind, dat werd al snel duidelijk. De eerste jaren had ze het wel naar haar zin, ze was een late leerling en kleuterde bijna drie jaar omdat ze volgens de juf nog erg speels was. Als ouders luister je daarnaar, tenminste wij wel. Toch begon ze zich in groep 2 te vervelen en kreeg ze al wat werkjes van groep 3, die haar goed afgingen.

Naar groep 3

In groep 3 werd haar juf al vrij snel langdurig ziek, dus kwam er een invaller waar ze wel een klik mee had dus dat was niet zo’n probleem. Ook in groep 4 werd haar juf ziek, wat vervelender was, want de hele klas kende aan het einde van dat jaar de tafels nog niet. In groep 5 kwam ze in een combinatieklas met twee leerkrachten, waar ze erg ongelukkig van werd. Het was te druk, twee instructies door elkaar, een paar kinderen die haar pestten in de pauze. De juf waar Iris geen klik mee had gaf op een dag, vijf minuten voordat de bel ging, tegen mij op het schoolplein aan dat het niet zo lekker ging met Iris en dat we daar maar eens over moesten praten. Vervolgens begon Iris op zondagavond te huilen dat ze niet meer naar school wilde. Het liep al richting de zomervakantie en ik besloot snel te schakelen. Ik ben een gesprek op school aangegaan, met de directrice en met de andere juf, die haar allereerste kleuterjuf was, en zij gaf aan dat ik er heel goed aan zou doen als ik Iris van school zou halen, omdat ze er doodongelukkig was.

Andere school

We kozen een andere school in hetzelfde dorp, waar ze groep 6, 7 en 8 doorliep. Ze vond het daar fijner, alleen vanwege het feit dat er geen combiklassen waren en ze echt haar eigen klas had. Wat ons opviel, was dat ze op het gebied van rekenen en spelling matig scoorde. De rest ging wel goed. En qua creativiteit is het een natuurtalent, ze schildert, tekent, creëert als de beste. En ze heeft een enorm gevoel voor humor. In groep 7 moest ze de entreetoets maken, en ik kreeg een zeer zwaar telefoontje van de juf. Iris had de laagst mogelijke score behaald. Nu wisten ze wel dat ze beter zou moeten kunnen, maar ze schrokken er wel van. Wij ook. Vervolgens werd het voorlopig advies al snel op VMBO-TL gesteld. Ik was daar boos over, omdat ik wist dat er niet uit kwam wat er in zat, enorm frustrerend. Dus werd het VMBO/havo.

Intussen hebben we Iris laten testen bij het OPPU en daar kwam een diagnose van lichte ADD uit.
We kozen een cultuurprofielschool, waar ze naar een VMBO/HAVO brugklas kon. Ze deed erg haar best, maar bleef scoren op VMBO niveau. Wij kwamen een artikel tegen over beelddenken en herkenden alles. Iris gebruikt voornamelijk haar rechter hersenhelft en moet alle auditieve informatie omzetten in beelden. Dat verklaarde veel. We hebben een coach ingezet die haar heeft leren mindmappen en plannen.

Andere leren op de middelbare school

Nu zit ze in VMBO TL 2 en heeft ze de grootste moeite met spelling. Ze had laatst een toets waarover ik contact heb opgenomen met de lerares Nederlands. Daarna heb ik uitgebreid gemaild met een coach die gespecialiseerd is in leerproblematiek, dyslexie en anders leren. Ik had de vraag al neergelegd op school of er geen sprake kon zijn van dyslexie. Haar leraar Nederlands van de brugklas gaf aan van niet, omdat ze daarvoor een test hadden afgenomen vorig jaar. Toen ik de fouten die Iris maakt liet lezen aan de coach, gaf deze aan dat er wel degelijk sprake zou kunnen zijn van dyslexie, maar dan de vorm waarbij lezen wel goed gaat maar spelling niet: dysorthografie. Ik zie het terug in haar manier van schrijven. Ze vergeet hoofdletters, punten, schrijft veel woorden fonetisch. Ze scoorde op de desbetreffende toets een 5,8 vanwege de spelfouten, anders had ze een 7,8 gehad. Ik heb uitgebreid contact gehad met de school waar ze nu op zit, maar daar zijn geen mogelijkheden voor begeleiding. Ze hebben een dyslexieverklaring nodig en dan kan ze een dyslexiepas krijgen, zodat ze meer tijd heeft bij toetsen en minder puntenaftrek heeft. Ook al geeft de lerares Nederlands wel aan dat Iris één van haar slimste leerlingen is en ze zich afvraagt waarom deze resultaten er zijn…

Anders leren, betekent niet dat je dom bent!

Nu aan ons als ouders de uitdaging om Iris, die inmiddels 14 jaar is en 10 jaar op school zit, te blijven uitleggen dat ze er niets aan kan doen dat ze het gevoel heeft dat ze dom is, want dat heeft ze. En dom is ze zeker niet. Om uit te zoeken wat wij kunnen doen om haar te laten testen, liefst vergoed, maar dat is moeilijk als ze al op de middelbare school zitten heb ik begrepen… Op zoek naar een goede orthopedagoog. Dat is de volgende stap. Maar met een groot vraagteken op ons hoofd vragen wij ons af: hoe kan het zo ver komen? Hoe komt het dat dit op de lagere school niet gezien wordt? En hoe helpen we Iris om toch zelfverzekerd de toekomst tegemoet te gaan? Maar goed, we doen ons best!

Corina Blommendaal

Lees meer over anders leren

Een zwak werkgeheugen, oorzaak van veel leerproblemen

Een zwak werkgeheugen, oorzaak van veel leerproblemen

Problemen met het werkgeheugen worden vaak niet opgemerkt. Het wordt veelal gezien als een gebrek aan concentratie of motivatie. 
Kinderen met een zwak werkgeheugen beginnen vaak vol goede moed aan een taak, maar vergeten daarna belangrijke informatie om de taak goed af te maken. Dit in vergelijking met leeftijdsgenoten. 

Kunnen focussen, ofwel de aandachtsfunctie, hangt samen met het werkgeheugen. Aandacht wordt omschreven als de toegangspoort waardoor de informatiestroom de hersenen bereikt. Als informatie niet door de poort is gegaan, is het kwijt, niet aangekomen.  Het werkgeheugen is als het ware een tijdelijke opslagplaats in de hersenen. Alle informatie komt binnen in het werkgeheugen.

Een zwak werkgeheugen

Het werkgeheugen is niet bij iedereen hetzelfde. Gemiddeld kunnen we er zo’n 7 items (plus of min twee) kwijt. Vroeger dacht met dat het werkgeheugen statisch was, inmiddels is bekent dat door trainen het vergroot kan worden.

Over het algemeen zal een kind met een zwak werkgeheugen zal hier zijn hele schoolcarrière last van hebben. Ook zal hij soms moeite hebben om echt aansluiten vinden bij leeftijdsgenootjes.  Het werkgeheugen is een belangrijke factor in het bepalen van schoolsucces, belangrijker zelfs dan het IQ. 

Kinderen met dyslexie, dyscalculie, TOS, of ADHD hebben een zwak verbaal werkgeheugen, maar wel een gemiddeld visueel-ruimtelijk werkgeheugen.

Wat signaleren we bij een zwak werkgeheugen? 

Wat zijn signalen die kunnen duiden op een zwak werkgeheugen bij kinderen. 

  • Moeite met het houden van de aandacht bij een bepaald onderwerp. Bij te veel inspanning haken kinderen af.
  • Het kost kinderen heel veel inspanning om twee of meer dingen tegelijk te doen.
  • Kinderen die ondanks intensieve begeleiding en individuele instructie niet of nauwelijks vooruit gaan.
  • Kinderen zijn in de klas niet in staat voldoende informatie te onthouden om een taak af te maken.
  • Complexe opdrachten worden deels uitgevoerd. Lange zinnen worden niet onthouden.
  • Problemen met rekenen, lezen en spellen. De hoogte van het IQ van een kind maakt hierbij niet uit.

Problemen met het werkgeheugen blijven vaak verborgen voor familie en zelfs leerkrachten. Kinderen worden vaak gezien als lui of ongemotiveerd. Ze horen ook vaak dat ze zich beter moeten concentreren en beter moeten opletten. 

Hoe help je een kind met een zwak werkgeheugen?

Hard werken zonder aandacht voor het werkgeheugen helpt niet. Het oefenen en extra instructies maken totaal geen verschil als de capaciteiten van het werkgeheugen niet ontwikkeld en getraind worden.  Verbeteringen in het leren worden bereikt wanneer het werkgeheugen een impuls word gegeven. 

Kinderen hebben vooral baat bij het trainen van het werkgeheugen, bijvoorbeeld door auditieve geheugen spelletjes, breinspelletjes, sudoku of memory .
Vraag aan een kind niet wat hij allemaal gaat doen,  maar wat hij als eerst gaat doen. Biedt kinderen hulp gericht op verwerken in plaats van onthouden.

Wat ook heel goed werkt is het maken van mindmaps. 

Thuis onderwijs aan dyslectische kinderen

Thuis onderwijs aan dyslectische kinderen

Nu kinderen niet naar school kunnen vanwege het corona virus, zijn kinderen aangewezen op thuis onderwijs. Door leerkrachten worden programma’s in elkaar gedraaid voor thuis. Ook op sociale media worden veel tips gedeeld om ouders te ondersteunen in deze tijd. Maar er is minder geregeld en beschikbaar voor kinderen die een extra ondersteuningsbehoefte hebben? Welke kennis en tools zijn er die je kunt inzetten om je thuis onderwijs aan dyslectische kinderen optimaal te ondersteunen.

Teksten voorlezen

Uiteraard kun je alles wat je kind moet lezen samen doen en voorlezen. Maar met meerdere kinderen, is het schipperen met het verdelen van je aandacht en daarnaast moeten velen van ons zelf ook nog (thuis)werken. 
Als je niet beschikt over voorlees software thuis, gebruik dan Google Translate. Kopieer de tekst die gelezen moet worden naar Google Translate en klik op het voorlees icoon. Je kunt kinderen dit zelf ook leren, waardoor ze sommige onderdelen zelfstandiger kunnen maken.

Extra luisterboeken voor iedereen

Er zijn verschillende manieren waarop luisterboeken kinderen kunnen helpen en ondersteunen bij het (leren) lezen. Zij hebben vaak houvast aan een luisterboek terwijl zij tegelijkertijd meelezen met een fysiek exemplaar van het verhaal.  Luisteren naar verhalen stimuleert net als lezen de taalontwikkeling, kinderen leren het verschil tussen verschillende tekstsoorten en omdat er geen beelden zijn moeten zij het eigen voorstellingsvermogen inschakelen. 
De LuisterBieb heeft meer dan 4.000 luisterboeken. Van romans tot hoorcolleges. Ze hebben alle titels voor je op een rij gezet. Titels met een (g) zijn gratis titels, die iedereen kan luisteren. Ook als je geen Bibliotheeklid bent.

Spellingprof

Hoe zat het ook al weer met die spellingsregel. Nu je kinderen thuis wat meer moet ondersteunen komen ook deze vragen op je af. Zeker bij dyslectische kinderen zijn spellingsregels soms een kriem. En als je kinderen dyslectisch zijn, is de kans groot dat je dat zelf ook bent. Hoe ga je ze dan helpen met alle spellingregels. SpellingProf biedt uitkomst.  Zo lang de scholen gesloten zijn vanwege het Coronavirus openen ze  de mogelijkheid om gratis gebruik te maken van SpellingProf.

HOI foundation

Ook HOI helpt bij thuis onderwijs aan dyslectische kinderen.  Is je dyslectische kind niet aan het werk te krijgen nu het (zelf) thuis aan de slag moet? Gefrustreerd, boos, onzeker, ongemotiveerd en/of verdrietig? 
HOI hoopt dat met hun webinar jullie wat houvast en nieuwe inzichten geven, zodat deze periode ook als een KANS kan worden gezien! 
Een KANS om de positieve kanten van dyslexie te gaan ontdekken en te gaan inzetten in het schoolwerk. Het kan echt! 
In de webinar geven ze je nieuwe kennis en tips en kan je in de chat je vragen kwijt.