BewustZijn, Dyslexie
Als het over dyslexie gaat, lees en hoor je veelal alleen de negatieve gevolgen, de worstelingen en moeilijkheden waarmee dyslectische kinderen te maken kunnen krijgen. Variërend van zorgen over lezen en schrijven, verwerkings- en geheugenproblemen en bijbehorende stress of angst. Het is ontzettend zonde om te veel bij deze negatieve effecten stil te staan en alle positieve punten te verwaarlozen. Maar wat zijn de kwaliteiten van dyslexie?
Fouten maken
Gedurende ons leven stoppen we nooit met leren en ons ontwikkelen. Dit kan een echt bevredigend proces zijn. Het is dus prima om fouten te maken.
Wat veel fout gaat bij dyslecten, jong en oud is plannen, foutloos schrijven. Ze ervaren een slecht auditief geheugen, langzamere verwerkingssnelheid en hebben vaak een slecht handschrift. Hoewel deze dingen vervelend zijn, ontwikkelen dyslectici coping-strategieën om deze zwakkere eigenschappen te verbeteren of te compenseren. Ze zijn creatief en zetten hun sterke krachten in om hun doel te bereiken.
Wat bijzonder is, is dat deze minder sterke eigenschappen soms alleen door de persoon zelf als zwakker worden ervaren. Andere zien dit totaal anders. Bovendien is het menselijk brein erg goed in het versterken en verdraaien van de perceptie van een negatieve eigenschap of vaardigheid. Dit maakt dat dyslecten meer dan gemiddeld last hebben van een minder positief zelfbeeld.
Aandacht voor kwaliteiten van dyslexie
Hoewel het belangrijk is om te streven naar ontwikkeling en verbetering van dingen die moeilijk gaan, is het belangrijker, vooral voor een dyslectisch kind, om de nadruk te leggen op en zich te concentreren op sterke punten. Veel dyslectici kunnen gedemotiveerd raken en bang zijn voor nieuwe en uitdagende taken die niet lukken, met als resultaat een lager zelfbeeld en hoger angstniveau
Ronald Davis een bekend auteur op het gebied van dyslexie, benadrukt het belang van de persoonlijke sterke punten van dyslectici in zijn boek The Gift of Dyslexia. Hij benadruk dat alle dyslectici over verschillende sterke punten, vaardigheden en ‘unieke gaven’ beschikken. Zelfs als een dyslectische persoon deze zelf niet herkent.
Er is ook een Nederlandse vertaling, van The gift of Dyslexia: de kans van dyslexie
Veel dyslectici kunnen excelleren en bloeien op het gebied van creativiteit. Maar ook op verbeeldingskracht, ‘buiten de kaders’ denken en aandacht voor detail. Hoge emotionele intelligentie, veerkracht en ijver. In wezen kunnen al deze vaardigheden en eigenschappen uitstekende platforms zijn voor succes op tal van gebieden in het leven.
Concentreren en focussen op sterke punten en niet al te lang stilstaan bij zwakheden of fouten is erg belangrijk in de dyslectische wereld. Het is essentieel voor het bevorderen van het welzijn en de veerkracht van dyslectici. Zeker aangezien ze zich vaak onzeker voelen en daarom uitdagingen uit de weggaan.
Wanneer iemand met dyslexie beschikt over voldoende zelfvertrouwen en zijn unieke talenten heeft kunnen ontdekken, kan hij veel bereiken. Naast de successen die dit iemand brengt, maakt het ook dat iemand beter in zijn vel zit en daardoor gelukkiger is.
Wanneer een dyslexie test aanvragen
ADHD, BewustZijn
Laatst hoorde ik in een podcast een vergelijking die me diep raakte.
Over mensen als bloemen: sommige zijn paardenbloemen, anderen orchideeën.
De meeste mensen zijn als paardenbloemen – ze groeien overal. In zon of schaduw, op bijna elke bodem. Ze passen zich aan.
Maar mijn kind… mijn zoon is een orchidee.
Niet omdat hij stil of verlegen is – juist het tegenovergestelde.
Hij is druk, impulsief, aanwezig. Hij voelt alles intens, reageert snel en vol vuur. Soms stormt hij het leven binnen.
Maar in die storm zit ook zijn kracht.
Hij heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel, staat voor wat hij vindt, is trouw en gevoelig. Hij is de beste vriend die je je kunt wensen. En vindingrijk – hij denkt in oplossingen waar anderen alleen problemen zien.
Toch zie ik hem worstelen.
Hij zit nog steeds op een plek waar zijn manier van zijn niet goed wordt begrepen. Waar zijn intensiteit botst met het systeem.
Hij bloeit nog niet.
En dat doet soms pijn.
Maar ik weet: hij is een orchidee.
En orchideeën kunnen niet overal groeien. Ze hebben een omgeving nodig die hun schoonheid ziet, hun behoeften begrijpt en hun eigen tempo respecteert.
Wat zou het mooi zijn als we kinderen niet alleen beoordelen op hoe goed ze stil kunnen zitten,
maar op hoe vol ze in het leven staan.
Als we wisten dat achter druk gedrag vaak een gevoelig hart schuilt.
Dat intens zijn geen probleem is, maar een kracht.
Hoe mooi zou het zijn als we anders durven kijken.
Niet meteen willen bijsturen, maar eerst écht proberen te begrijpen.
Geen vaste vormen afdwingen, maar ruimte geven aan wie buiten de lijnen kleurt.
Niet ondanks die andersheid, maar juist dankzij die unieke kleur.
Mijn kind is een orchidee.
Hij bloeit nog niet, maar ik weet zeker: zijn tijd komt.
En als het zover is, zal hij stralen zoals alleen hij dat kan.
Anders maar niet minder
BewustZijn, Dyslexie
Wanneer je kind dyslectisch is, kom je al snel terecht in een wereld van toetsuitslagen, oefenprogramma’s en ‘extra hulp’. Maar wat als die hulp, hoe goed bedoeld ook, vooral gericht is op wat er niet lukt? In deze blog deel ik mijn ervaring als moeder van drie dyslectische kinderen, én als ervaringsdeskundige. Over waarom woorden ertoe doen, hoe anders kijken écht verschil maakt, en waarom het tijd is dat we dyslectische kinderen niet alleen helpen… maar vooral gaan zien.
“Je kind krijgt extra hulp.”
Ik hoor het nog zo duidelijk, toen het voor het eerst over mijn dochter ging. En ja, het was goed bedoeld. Natuurlijk wil je als ouder dat je kind ondersteuning krijgt als het ergens moeite mee heeft. Maar toch… het voelde alsof er óók iets anders werd gezegd: “Je kind redt het niet zonder aanpassingen.”
En dat raakt. Want dat is niet hoe ik mijn kinderen zie. Mijn drie kinderen zijn allemaal dyslectisch. Net als ikzelf. En wat ik telkens weer zie, bij hen én bij mezelf, is dat de nadruk al snel komt te liggen op wat niet lukt. Op achterstanden, oefenstof, aanpassingen, compenseren. Alsof ze voortdurend achter de feiten aanlopen in een systeem dat niet voor hen is ontworpen.
Maar wat als we het anders zouden doen?
Wat als we stoppen met alleen ‘repareren’ en juist gaan kijken naar wat er al wél is?
Want dyslectische kinderen hebben zóveel potentie. Ze denken visueel, zijn creatief, kunnen patronen zien waar anderen die nog niet ontdekken. Ze leggen onverwachte verbanden, hebben vaak een sterk gevoel voor mensen, voor ruimte, voor oplossingen. In het rapport The Value of Dyslexia wordt dat ook bevestigd: deze kinderen beschikken over precies die vaardigheden die in de toekomst van groot belang zijn – creativiteit, samenwerken, verkennen, communiceren, analyseren.
Ik ben op dit moment een boek aan het schrijven over wat dyslexie écht is. Niet alleen de struikelblokken, maar juist ook de verborgen krachten. Over hoe de woorden die we gebruiken – stoornis, behandeling, probleem – mee kleuren hoe een kind zichzelf ziet. En hoe anders het kan zijn als je vanaf het begin kijkt naar mogelijkheden in plaats van tekorten.
Want dat is wat deze kinderen nodig hebben:
Niet alleen hulp bij wat lastig is, maar erkenning voor wie ze zijn.
En soms… is dat precies wat het verschil maakt.
BewustZijn, Dyslexie
Veel ouders van een kind met dyslexie herkennen het: simpele taken kosten soms enorm veel moeite, terwijl je kind ineens kan opbloeien als het ingewikkeld wordt. Dyslexie is namelijk meer dan moeite met lezen en spelling. Het is een andere manier van denken. In deze blog neem ik je mee in een minder bekende kant van dyslexie: waarom sommige dyslectische kinderen vastlopen op stapjes, maar juist sterk zijn in complexiteit en het zien van het grotere geheel.
Dyslexie is meer dan lezen en spelling
Als we aan dyslexie denken, denken we vaak aan letters, woorden en tempo. Aan oefenen, herhalen en extra tijd. En ja, dat hoort erbij. Lezen en schrijven kunnen veel energie kosten voor een kind met dyslexie.
Maar dyslexie raakt niet alleen taal.
Het raakt het hele denkproces.
Hoe informatie binnenkomt.
Hoe verbanden worden gelegd.
Hoe overzicht ontstaat.
En juist dát deel blijft vaak onderbelicht.
Waarom simpele taken soms zo lastig zijn
Veel dyslectische kinderen lopen vast bij taken met duidelijke stappen.
Eerst dit. Dan dat. En daarna nog dit.
Een werkblad.
Een stappenplan.
Een uitleg met veel details.
Niet omdat ze niet willen.
Niet omdat ze niet slim zijn.
Maar omdat hun brein anders werkt.
Het kost moeite om:
- losse stappen te onthouden
- details in de juiste volgorde te houden
- tegelijk overzicht te bewaren
Dat kan frustrerend zijn.
Voor je kind.
En voor jou als ouder.
Wat er gebeurt als het ingewikkeld wordt
Maar dan gebeurt er iets opmerkelijks.
Geef je kind een probleem zonder vast stappenplan.
Een situatie waarin alles samenkomt.
Waar geen één juiste route is.
En ineens zie je iets anders.
Rust.
Focus.
Inzicht.
Veel kinderen met dyslexie zijn juist sterk als het complex wordt.
Ze voelen aan:
- waar het écht over gaat
- wat oorzaak is en wat gevolg
- wat nu belangrijk is en wat kan wachten
Niet omdat ze alles kunnen uitleggen.
Maar omdat ze het geheel zien.
Geen tegenstelling, maar dezelfde denkstijl
Het lijkt soms tegenstrijdig.
Hoe kan een kind vastlopen op iets eenvoudigs
en tegelijk scherp zijn in ingewikkelde situaties?
Maar het is geen tegenstelling.
Het is dezelfde manier van denken.
Een dyslectisch brein leert niet via losse stapjes,
maar via samenhang en betekenis.
Denken in samenhang
Veel dyslectische kinderen denken niet van A naar B,
maar zien het plaatje in één keer.
Ze werken van groot naar klein.
Van geheel naar detail.
Dat vraagt soms een andere benadering.
Maar het is een kracht.
Wat jij als ouder kunt doen
Je hoeft dit niet te ‘repareren’.
Je hoeft het niet weg te oefenen.
Wat helpt, is anders kijken.
Kijk voorbij de details
Als iets niet lukt, zegt dat niet alles over je kind.
Kijk ook waar je kind wél op aangaat.
Geef ruimte voor verbanden
Stel vragen als:
“Waar denk jij dat dit over gaat?”
“Wat zie jij gebeuren?”
Vertrouw op hoe jouw kind denkt
Je kind hoeft niet te denken zoals iedereen.
Het hoeft alleen ruimte te krijgen om zichzelf te zijn.
Tot slot: niet minder, maar anders
Dyslexie betekent niet minder kunnen.
Het betekent anders denken.
En in een wereld die steeds ingewikkelder wordt,
hebben we juist die manier van denken nodig.
Dus als je kind vastloopt op details,
kijk dan eens wat er gebeurt
als het groter wordt.
Grote kans dat je dan ziet
waar je kind écht sterk in is.
Niet minder.
Gewoon anders.
En vaak precies wat nodig is.
BewustZijn, Dyslexie
Dyslexie is zoveel meer dan woorden door elkaar halen of moeite hebben met spelling. Het is een unieke manier van denken, leren en beleven. Voor iedereen die zelf dyslectisch is, of iemand kent die dat is, hier zijn tien herkenbare situaties die alleen dyslecten écht begrijpen.
1. De eeuwige spellingsstrijd
Je kent alle trucs, van spellingscontrole tot Google zoeken met fonetische gokjes, maar sommige woorden blijven gewoon een mysterie. (Hoe schrijf je “chauffeur” of “mayonaise” ook alweer?)
2 De geniale ideeën… die moeilijk op papier komen
Je hebt het allemaal helder in je hoofd, maar zodra je het moet opschrijven, voelt het alsof je hersenen en je pen elkaar niet begrijpen.
3. Het “Ik lees een boek” avontuur
Het lezen van een pagina duurt voor jou drie keer langer dan voor anderen. Maar hé, als je eindelijk dat verhaal hebt uitgelezen, weet je elk detail!
4. Moeite met snel lezen, maar top in visuele herinnering
Teksten onthouden is een uitdaging, maar geef je een kaart, tekening of schema, en je kunt het in no-time visualiseren en onthouden.
5. De ongemakkelijke hardop-lees-situaties
Of het nou in de klas was of een vergadering op werk – het moment dat je gevraagd wordt hardop te lezen, is gewoon… stressvol.
6. Creativiteit die niet te stoppen is
Je mag dan moeite hebben met geschreven woorden, maar als het gaat om ideeën bedenken, designen, of problemen oplossen, ben je altijd degene met de meest verrassende oplossingen.
7. Het herkennen van patronen en oplossingen waar niemand anders aan denkt
Terwijl anderen nog vastzitten in de details, heb jij allang door hoe de puzzel in elkaar zit. Dyslectisch denken is vaak holistisch en intuïtief.
8. Vastlopen in simpele taken, maar complexiteit rocken
Je raakt soms in de war door een simpele instructie (“Doe A, dan B”), maar geef je een complex probleem, en je haalt het moeiteloos uit elkaar.
9. Dubbelchecken is standaard
Of het nou een appje is of een werkdocument – je leest het drie keer door om zeker te zijn dat alles klopt. En zelfs dan is het nooit 100% zeker.
10. Trots op het overwinnen van obstakels
Dyslectisch zijn betekent constant vechten tegen uitdagingen waar anderen niet eens over nadenken. Maar als je die overwinningen behaalt, voel je je sterker dan ooit.
Herken jij jezelf in deze situaties? Of heb je andere momenten die alleen dyslecten zullen begrijpen? Deel ze in de reacties of stuur dit naar iemand die zich ook in deze lijst herkent. Dyslexie is geen beperking – het is een andere manier van denken die je uniek maakt!
BewustZijn, Dyslexie
“Vind je het moeilijk dat je kind dyslectisch is?” Die vraag krijg ik regelmatig, en hij raakt me elke keer opnieuw. Want natuurlijk, dyslexie brengt uitdagingen met zich mee. Maar het idee dat mijn kind daardoor minder zou zijn of minder kansen zou hebben? Nee, dat voelt niet juist.
Misschien herken je dit ook. Misschien sta jij dagelijks naast je kind aan de keukentafel, terwijl de tranen in de ogen springen omdat het weer niet lukt om die ene zin foutloos te lezen. Misschien zie je de worsteling met de woorden, de frustratie als ze keer op keer blijven hangen. Het breekt je hart. Maar tegelijkertijd zie je iets anders: een sprankel van creativiteit, een enorme verbeeldingskracht of een unieke manier om problemen op te lossen. Dat is wat mij inspireerde om dyslexie anders te gaan zien.
Een herkenbaar verhaal
Mijn eigen reis met dyslexie begon bij mezelf, maar kreeg een nieuw hoofdstuk toen mijn kinderen dezelfde uitdagingen begon te ervaren. De vragen, de zorgen en de zoektocht naar antwoorden: dat alles voelde zo groot. Hoe zorg ik ervoor dat mijn kind zich gezien voelt, juist in een systeem dat draait om wat hij moeilijk vindt? Hoe help ik hem geloven in zijn eigen kracht, zelfs als hij aan zichzelf twijfelt?
En toen gebeurde het: een klein moment dat alles veranderde. Mijn zoon kwam naar me toe met een tekening. Geen gewone tekening, maar een ingewikkelde plattegrond van een fantasiewereld die hij zelf had bedacht. Hij wees me op alle kleine details en legde vol enthousiasme uit hoe alles in elkaar stak. Daar zag ik het: zijn unieke manier van denken. Het was geen gebrek. Het was een talent.
Wat jij als ouder kunt doen
Als ouder weet ik hoe het voelt om soms machteloos te staan, maar ik heb ook geleerd dat we meer kunnen doen dan we denken. Hier zijn een paar inzichten die ik graag met je wil delen:
- Zie het grotere plaatje
Het is makkelijk om te blijven hangen in wat je kind moeilijk vindt. Maar kijk verder. Let op die momenten waarop jouw kind opbloeit. Is het bij het bouwen van een LEGO-constructie? Bij het vertellen van een verhaal? Bij het bedenken van een slimme oplossing? Benoem deze dingen en vertel ze dat dit óók leren is.
- Woorden doen ertoe
In plaats van te praten over ‘problemen’ of ’tekorten’, leg ik mijn zoon uit dat zijn brein anders werkt. Dat hij anders denkt, en dat dat juist een kracht kan zijn. Ik gebruik woorden zoals ‘creatief’, ‘nieuwsgierig’ en ‘doorzetter’. En ik zie wat dat met hem doet: zijn ogen lichten op.
- Vier kleine overwinningen
Het lezen van een paar woorden zonder te struikelen. Een foutloos geschreven zin. Een eigen oplossing voor een uitdaging. Deze momenten zijn het waard om gevierd te worden. Ze geven je kind vertrouwen, en ze laten jou zien hoeveel groei er mogelijk is.
Het gesprek dat alles verandert
Een van de mooiste momenten kwam op een dag toen mijn zoon tegen me zei: “Mama, mijn hoofd werkt gewoon anders, hè?” Ik knikte en zei: “Ja, maar dat betekent ook dat jij dingen kunt zien die anderen missen.” Zijn glimlach was alles.
Dat is wat ik jou als ouder ook wil meegeven. Dyslexie betekent niet dat er iets ‘kapot’ is aan je kind. Het betekent dat ze een unieke manier van denken hebben. Een manier die misschien niet altijd in de standaardhokjes past, maar die juist zoveel te bieden heeft.
Jullie zijn niet alleen
Weet dat je als ouder niet alleen bent in deze reis. Samen kunnen we leren om onze kinderen niet alleen te ondersteunen in hun uitdagingen, maar ook te vieren om wie ze zijn. Want jouw kind is niet minder. Jouw kind is uniek. En dat is iets om trots op te zijn.
