Wat als zelfbeheersing een probleem is voor kinderen

Wat als zelfbeheersing een probleem is voor kinderen

Het is belangrijk dat kinderen hun gedachten, acties en gevoelens kunnen beheersen. Om dat te doen, hebben ze zelfbeheersing nodig, een vaardigheid waarmee ze kunnen remmen en nadenken voordat ze handelen.  Zelfbeheersing maakt deel uit van een groep vaardigheden die de uitvoerende functie wordt genoemd. Kinderen ontwikkelen deze vaardigheden in de loop van de tijd. Er kan onderscheidt gemaakt worden in drie soorten zelfcontrole: impulscontrole, emotionele controle en bewegingscontrole.

Alle kinderen hebben momenten waarop ze impulsief handelen of overdreven emotioneel worden. Maar voor sommige kinderen is het een veel voorkomend probleem, ze kunnen worstelen met een of alle vormen van zelfbeheersing.
Lees meer over de drie soorten zelfbeheersing.

Impuls controle

Impulsbeheersing is het in staat zijn om te stoppen en na te denken alvorens te handelen. Met impulscontrole kunnen kinderen nadenken over de gevolgen voordat ze vooraan in de rij gaan staan of zonder te kijken de straat op rennen. Een kind met zelfbeheersing kan pauzeren, zich voorstellen wat er zou kunnen gebeuren – ik kan in de problemen komen of ik kan gewond raken- en een andere keuze maken.

Maar kinderen die niet zoveel zelfbeheersing hebben, denken vaak niet eerst na. Ze komen vaak in de problemen op school of thuis Het kan ook moeilijk voor ze zijn om vrienden te maken, omdat sommige andere kinderen hun onvoorspelbare gedrag misschien niet leuk vinden.

Zonder impulscontrole kunnen kinderen:

  • Dingen eruit flappen zonder na te denken
  • Snel handelen en zonder na te denken
  • Agressief handelen tegenover andere kinderen
  • Overdreven reageren als ze van streek zijn
  • Onderbreken veel, praat te veel of spreken voor hun beurt
  • Zijn vaak gehaast bezig

Emotionele controle

Emotionele controle is het vermogen om gevoelens te beheersen. Naarmate kinderen ouder worden, kunnen de meesten een kleine teleurstelling of kritiek aan en gaan ze verder. Ze worden niet afgeleid of overweldigd door hun gevoelens.
Maar kinderen die worstelen met emotionele controle, vinden het soms moeilijk om voorbij iets schokkends te komen. Dat kan al bij iets heel kleins zijn, zoals het verliezen van een spelletje of slecht het maken van een toets. Ze reageren overdreven en hun slechte humeur kan lang aanhouden.

Positieve emoties zijn voor sommige kinderen ook moeilijk te beheersen. Ze kunnen overenthousiast worden en moeite hebben om te kalmeren uit een gelukkige stemming.

Zonder emotionele controle kunnen kinderen:

  • Snel gefrustreerd raken en opgeven als dingen niet gaan zoals ze willen
  • Niet goed omgaan met kritiek
  • Het moeilijk hebben om te kalmeren om dingen gedaan te krijgen (zoals huiswerk)
  • Moeite hebben om het hoofd koel te houden wanneer iemand hen van streek maakt of irriteert
  • Overreageren op kleine teleurstellingen of uitdagingen
  • Hele grote of luide reacties hebben als je van streek of blij zijn

Bewegingscontrole

Bewegingscontrole is het vermogen om te bepalen hoe ons lichaam beweegt en wanneer. Dit soort zelfbeheersing helpt kinderen stil te zitten wanneer dat nodig is. Het helpt hen om uit de persoonlijke ruimte van andere mensen te blijven. Bewegingscontrole maakt het veel gemakkelijker om te doen wat er van hen wordt gevraagd, zoals een aan tafel zitten te eten of in de rij wachten.

Alle kinderen hebben op een gegeven moment moeite met bewegingscontrole. Het is moeilijk om stil te blijven zitten als je zo vol energie en opwinding bent. Maar de meeste kinderen ontgroeien die rusteloosheid na verloop van tijd. Als een kind blijft worstelen met bewegingsbeheersing, kan dit een teken zijn van hyperactiviteit

Zonder bewegingscontrole kunnen kinderen:

  • Overactief of rusteloos zijn
  • Spelen met hun handen of een figet
  • Moeite hebben om stil te zitten of in de rij te blijven
  • Spelletjes en gesprekken verstoren met hun bewegingen
  • Rennen en schreeuwen, zelfs als ze wordt gevraagd om te stoppen
  • Gaan staan en rond lopen terwijl de leraar praat
  • Zo snel bewegen dat ze tegen mensen of dingen aanbotsen.

Hoe kun je kinderen helpen meer zelfbeheersing te krijgen

  1. Geef van te voren aan wat je verwacht
    Laat kinderen weten wat ze in een situatie kunnen verwachten – en wat er van hen wordt verwacht.

  2. Help gevoelens te identificeren
    Wanneer kinderen gevoelens kunnen herkennen voordat ze uit de hand lopen, kan dit uitbarstingen helpen voorkomen. “Je was echt boos toen ik zei dat je het spel nu niet kon spelen.”

  3. Leer zinnen die zelfbeheersing opbouwen
    Geef kinderen taal om zelfbeheersing te tonen. Leer zinnen als ‘Ik wacht op mijn beurt’, ‘Ik kan het met je delen’ en ‘Ik zou het nu leuk vinden, maar ik wacht tot later’. Soms kan alleen al het zeggen van de woorden helpen om impulsief gedrag af te remmen.

Waarom een vakantie van adhd medicatie overwegen?

Waarom een vakantie van adhd medicatie overwegen?

Er zijn veel redenen waarom ouders overwegen om tijdelijk te stoppen met ADHD-medicatie, een vakantie van adhd medicatie. De meest voorkomende zijn bijwerkingen en beoordeling of medicatie echt nog nodig is.

Overwegingen vakantie van adhd medicatie

Lichamelijke ontwikkelingsproblemen zijn de belangrijkste reden waarom ouders hun kinderen een pauze willen geven van hun medicijnen. Verlies van eetlust is een veel voorkomende bijwerking van stimulerende medicatie, waardoor sommige kinderen kunnen afvallen of minder hard groeien. Er zijn onderzoeken die aantonen dat kinderen die stimulerende ADHD-medicijnen gebruiken, de neiging hebben om in lengte en gewicht achter te blijven in vergelijking met hun leeftijdsgenoten, andere onderzoeken spreken dit weer tegen. Zorgen over lengte en gewicht kunnen er echter wel toe leiden dat ouders de medicatie stopzetten tijdens zomervakantie
Daarnaast zijn ouders vaak benieuwd of medicatie echt nodig is.

Risico’s van een vakantie van adhd medicatie

Veel kinderen met ADHD zullen hun “symptomen” nog steeds onder controle moeten houden met medicatie, ook buiten school. ADHD kan veel andere aspecten van het leven van een kind beïnvloeden. Kan een kind zijn impulsen in sociale situaties beheersen? Kunnen ze hun emoties beheersen? Lukt het een kind taken die niet school gerelateerd zijn uit te voeren.
Als ouder heb je de verantwoordelijke taak om naar het eind plaatje te kijken. Hoe functioneert een kind en wat is zijn sociaal welbevinden. Medicijnen helpen een kind vaak om het beter te doen en zich beter te voelen in situaties.
Of een tijdelijke stop van medicatie goed is, is heel persoonlijk. We geven enkele overwegingen die je als ouder kunnen helpen bij deze keuze.

Cumulatieve effecten van het gebruik van ADHD-stimulantia?

Methylfenidaat en amfetamine zijn de meest voorgeschreven medicatie voor kinderen met ADHD. Ze hebben geen cumulatieve effecten in de tijd. Als een kind er een neemt op maandag, werkt het alleen op maandag. Er zit niet genoeg meer in het bloed om dinsdag te werken.

Medicatie (uitsluitend) voor schoolprestaties

ADHD heeft nooit invloed op mensen in slechts één situatie, zoals school of vrije tijd. Desorganisatie, impulsief gedrag, vergeetachtigheid, moeite met opletten, en dergelijke komen ook in veel andere omstandigheden voor. Sommige ouders kunnen besluiten dat ze het gedrag van hun kind tijdens een medicatievakantie kunnen beheersen, terwijl anderen dat misschien niet doen. Sommige ouders kunnen het gevoel hebben dat de negatieve impact van ADHD- karakteristieken opwegen tegen de mogelijke voordelen van een medicatie pauze.

Is medicatie echt nodig?

Zal het nemen van een medicatie pauze helpen om erachter te komen of een kind nog ADHD-medicatie nodig heeft?
Als je zomervakantie wordt doorgebracht met luieren op het strand en het spelen van videogames, zou dat scenario je niet helpen om te bepalen of een kind nog steeds medicijnen nodig heeft om op school te gedijen. Je kunt die vraag alleen beantwoorden als een kind op school stopt met de medicatie.

Medische redenen om een pauze in te lassen.

ADHD medicijnen zijn over het algemeen veilig. Voor kinderen die zijn afgevallen door de bijwerking van onderdrukking van de eetlust, kan het echter zinvol zijn om de medicatie te onderbreken om weer op gewicht te komen.

Als je een medicatie pauze overweegt omdat een kind bijwerkingen ervaart, zoals verminderde eetlust of hoofdpijn laat het dan aan de arts weten. Er zijn nu veel nieuwe en verschillende medicijnen op de markt, die mogelijk uitkomst kunnen bieden.

Risico’s van een medicatie pauze.

Er zijn in sommige gevallen zeker risico’s. Vooral voor tieners met ADHD. Als een tiener bijvoorbeeld te impulsief, hyperactief of afgeleid is kan dit voor gevaarlijke situaties zorgen.
Voor sommige tieners met ernstige ADHD kan het zonder medicatie gaan betekenen dat ze zich
overgeven aan of terugkeren naar ander risicovol gedrag.

Dit artikel is geschreven op basis van ervaringen en niet wetenschappelijk of medisch onderbouwd. Raadpleeg altijd een arts bij vragen.

Stop met corrigeren!  Leer je kind ander gedrag.

Stop met corrigeren! Leer je kind ander gedrag.

Als een kind iets doet wat niet mag is het een logische reactie om hem te corrigeren. We blijven een kind corrigeren omdat we willen dat hij zich anders gedraagt. Dit kan ook anders; een positieve en effectievere manier is feedback geven aan een kind.  Hoe werkt dit?

Effect van corrigeren

Als ouder of leerkracht corrigeer je een kind wanneer hij ongewenst gedrag laat zien en je wilt dat een kind zich gedraagt. Als volwassene bepaal je hoe een kind zich moet gedragen. Een kind heeft hierin weinig of geen inspraak. Kinderen worden daar net als alle mensen niet blij van. Ga maar bij jezelf na, hoe zou jij het vinden als een ander bepaalt wat je moet doen, en hoe je het moet doen? Corrigeren op deze manier is niet goed voor het zelfvertrouwen van een kind. Een kind leert immers dat anderen beter weten hoe dingen moeten dan hijzelf. Kinderen zullen zich ook afgewezen voelen als ze straf krijgen.  Er wordt wel gezegd dat je het gedrag van een kind afkeurt, zonder het kind zelf af te wijzen, maar een kind ervaart dit vaak niet zo. Niet elk kind is in staat zijn gedrag los van zichzelf zien.

Ander Gedrag

Hoe kan het anders?

Niks doen is natuurlijk geen optie. Je wilt een kind immers dingen leren. Je wilt ze duidelijk maken hoe zijn gedrag op anderen overkomt. Wat een kind nodig heeft is feedback. Het verschil tussen feedback geven en corrigeren is dat het eerste neutraal is. Er zit geen afwijzing in, geen oordeel. Wel geef je heel concreet aan over welk gedrag het gaat en wat het gevolg daarvan is. Of je formuleert positief wat het resultaat zal zijn van het gewenste gedrag. Het benoemen van gevolgen is erg belangrijk.  Bijvoorbeeld:  “Die knikkers liggen daar in de weg, straks glijdt er iemand over uit. Wil je ze even opruimen?” of “Wanneer je slingert met fietsen, kun je gemakkelijker een botsing maken en vallen”.

Waar mogelijk kun je de oplossing aan een kind overlaten. Je geeft dan alleen feedback en laat de precieze invulling van het gewenste gedrag over aan een kind. Op die manier leert een kind rekening te houden met anderen op een manier die hij zelf ook prettig vindt.

Lees waarom een kind straf geven niet de oplossing is! Maar wat wel werkt

Veel klachten bij kinderen door verstoorde primaire reflexen

Veel klachten bij kinderen door verstoorde primaire reflexen

Primaire reflexen zijn de basis voor een goede ontwikkeling van een kind. Ze vormen als het ware een stevige ondergrond waar weer nieuwe ontwikkelingsfases op gebouwd kunnen worden.
Een reflex is een onwillekeurige, automatische beweging als reactie op een prikkel. We hebben verschillende reflexen actief in ons leven, ook wel de levenslange reflexen genoemd. Als we bijvoorbeeld onze vinger branden gaat er een seintje naar de hersenen en is de reactie daarop dat we onze hand zo snel mogelijk terugtrekken!
Verstoorde primaire reflexen kunnen verschillende oorzaken hebben en voor verschillende problemen zorgen.

Primaire reflexen zijn rond het tweede levensjaar veelal volledig in het lichaam geïntegreerd en dus niet meer actief.

Het belang van primaire reflexen

Vanaf het prille begin in de baarmoeder zijn er al primaire reflexen die helpen ons brein te ontwikkelen. Een goede ontwikkeling hiervan is van enorm belang voor motoriek, gedrag, communiceren, sociaal en emotioneel welzijn.

Primaire reflexen worden aangestuurd vanuit de hersenstam, het gedeelte van de hersenen dat verantwoordelijk is voor de overleving. Voorbeelden van deze reflexen zijn o.a. het zuigreflex, grijpreflex en schrikreflex. Als primaire reflexen nog actief zijn wordt de hersenstam gestimuleerd en schiet het lichaam in de ‘vecht-vlucht’ stand. We reageren dan vanuit stress en overleving. Bij goed geïntegreerde reflexen geef je een reactie vanuit je prefrontale cortex waar je de informatie verwerkt en analyseert alvorens een reactie te geven.

Wat gebeurt er als een kind zijn reflexen niet of niet goed heeft kunnen integreren?

Wanneer een kind de stevige basis van goed geïntegreerde reflexen mist, is alles wat je er verder op bouwt wankel. Het actieve reflex zal zich altijd opdringen en verstoort zo het normale functioneren. Het kind zal deze reflexen willen onderdrukken of compenseren wat enorm veel energie kost.

Een kind kan overreageren, helemaal niet reageren of ongecontroleerd reageren op zintuiglijke informatie.  Veel voorkomende klachten zijn:

  • moeilijk stilzitten;
  • struikelen, moeite met evenwicht;
  • tijdens het schrijven met het hoofd bijna op de tafel liggen;
  • heeft zijn benen om de stoelpoten geklemd;
  • is overgevoelig voor labels in kleding, geluid en/of licht;
  • bijt op z’n pen, nagels of duimt etc;.
  • plast nog regelmatig in zijn broek;
  • is “onhandig”, loopt tegen dingen aan, gooit dingen om;
  • is onzeker, faalangstig;
  • wordt gepest of pest zelf;
  • loopt op zijn tenen (letterlijk en figuurlijk);
  • heeft zijn emoties niet in balans;
  • klaagt over hoofdpijn tijdens het lezen of tv kijken;
  • heeft een zwakke pen greep;
  • schrikt van harde geluiden;
  • slaapt slecht;
  • heeft moeite met concentreren.

Problemen met verstoorde primaire reflexen

Er zijn verschillende oorzaken waardoor reflexen soms niet of niet goed geïntegreerd zijn?  Dit kan komen door: 

  • problemen tijdens de zwangerschap, geboorte en/of na de geboorte, denk daarbij o.a. aan geboorte trauma (vacuumverlossing, tangverlossing) en keizersnede;
  • emotionele stress van de moeder tijdens de zwangerschap;
  • onvoldoende juiste beweging in de baby/peuter tijd. Maxi cosi’s, schommelstoelen, autozitjes etc beperken de bewegingen die juist zo nodig zijn voor de ontwikkeling van de hersenen. Maar denk ook aan het veelvuldig en lang tv kijken, gebruik van Ipad en computers wat behalve invloed op de houding ook negatieve invloed heeft op de hersenen die nog in ontwikkeling zijn;
  • elektronische vervuiling, elektromagnetische straling (wifi);
  • ziekte, trauma en chronische stress op latere leeftijd.

Lees meer over leerproblemen en primaire reflexen 

Ontwikkeling Moro reflex

De Moro is een automatische reactie op een plotselinge verandering in zintuiglijke prikkels. Bij een pasgeboren baby herken je dit aan onverwachte beweging of geluiden. Een baby ademt snel in. Zijn vingers, armen en benen spreiden zich. In de bloedbaan komen adrenaline en cortisol vrij. Vervolgens zal de baby zijn armen over zijn borst sluiten, ademt hij uit en begint hard te huilen. Op deze manier roept de baby om hulp.

De Moro ontwikkelt zich in de 9e week na conceptie bij de foetus in de baarmoeder en maakt ons gevoelig voor gevaar. Dit reflex is belangrijk bij de eerste ademhaling na de geboorte. Daarnaast is de moro ook belangrijk in de eerste strek reactie van het lichaam. De baby heeft tenslotte 9 maanden in een gebogen positie in de baarmoeder gezeten.

De Moro reflex hoort geïntegreerd te zijn bij 3à 4 maanden en gaat over in het gewone “volwassen schrik reflex”

Wat gebeurt er bij een actieve moro reflex?

Wanneer bij het kind deze Moro reflex niet geïntegreerd is, zal er telkens een overproductie aan cortisol en adrenaline in het lichaam worden rondgepompt wanneer het kind schrikt. Het kind heeft dan een verhoogde mate van stress in het lichaam. Het kind kan na enige tijd hypergevoelig worden in een of meer zintuigen. Hierdoor zijn deze kinderen snel afgeleid en moe. Het kan zich uiten in storend, onrustig gedrag of juist het tegenovergestelde, het kind trekt zich terug en keert in zichzelf.

Symptomen bij een actieve Moro reflex

  • Overgevoelig voor geluid en/of licht.
  • Lage eigenwaarde, weinig zelfvertrouwen.
  • Extreem schrikachtig.
  • Concentratieproblemen.
  • (Faal)angst.
  • Slecht coördinatie (met name tijdens balspelen)
  • Evenwichtsproblemen
  • Houdt niet van veranderingen
  • Gemakkelijk afgeleid
  • Last van allergieën, lagere immuniteit
  • reisziekte.
  • Keel-, neus- en oorproblemen.

Verstoorde primaire reflexen behandelen met ‘reflexintegratie’

Onafhankelijk van leeftijd kunnen reflexen (opnieuw) geïntegreerd of verder geïntegreerd worden. Zo kan de basis voor ons zenuwnetwerk opnieuw aangelegd worden. Aan de hand van een intake en testen kan worden vastgesteld welke reflexen nog niet, niet goed, of nog niet geheel geïntegreerd zijn. De behandeling bestaat uit een reeks bewegingsoefeningen die zowel passief als actief gedaan kunnen worden. Veelal krijgen kinderen oefeningen mee voor thuis welke zo veel mogelijk op speelse wijze worden aangeboden zodat de kinderen het leuk en fijn vinden om te doen.

Door Tini Rademaker, integratief kinder- en jeugdtherapeut bij Kinderpraktijk aan de Dijk te Beusichem (Gelderland)
www.kinderpraktijkaandedijk.n

Waarom je een papieren agenda moet aanschaffen voor je kind!

Waarom je een papieren agenda moet aanschaffen voor je kind!

Het is nu zomervakantie, maar straks start het nieuwe schooljaar weer.  Het afgelopen jaar zijn we allemaal weer een stuk digitaler geworden, mede door les op afstand. Tablets en smartpones waren al niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven en nu al helemaal niet meer. Je kunt bijna alles met een dergelijk apparaat. Met speciale apps communiceren scholen met leerlingen en hun ouders. Ze kunnen hierin hun rooster en huiswerk zien. Toch wil dit niet zeggen dat een papieren agenda niet meer nodig is. Lees meer waarom een papieren agenda nog steeds onmisbaar is en waar je op moet letten bij de aanschaf van een nieuwe schoolagenda.

Waarom een papieren agenda?

De laatste jaren van de basisschool is het op veel scholen verplicht dat kinderen en papieren agenda kopen. En dat is niet voor niets. Door huiswerk en afspraken in een agenda te schrijven vergeet je het minder snel. Iets wat je opschrijft onthoud je beter dan iets wat je typt. Daarnaast geeft het een beter overzicht van de dingen die je moet doen gedurende een week.
Het gebruik van papier heeft verder meer praktische voordelen. Zo hoef je een papieren agenda nooit te update of op te laden en heeft deze nooit een lege batterij. Maar een van de belangrijkste voordelen bij kinderen is dat een papieren agenda minder afleiding geeft. Wanneer een kind zijn agenda opent om er in te lezen of iets op te schrijven, wordt hij niet afgeleid door WhatsApp of andere meldingen van sociale media.
Een papieren agenda biedt een kind overzicht. Hij ziet het huiswerk voor morgen en de rest van de week, zodat hij weet wat hij moet doen.

Waar moet je op letten bij het kopen van een papieren agenda

Een papieren agenda was vroeger echt een weerspiegeling van jouw jaar. Hij stond vol met afspraken en plaatjes die je bezig hielden. Op de schoolcampus van de V en D was een divers aanbod agenda’s met bijbehorende spullen te vinden. Tegenwoordig kun je  hiervoor ook bij de Bruna terecht. Zowel online als in de fysieke winkels is een breed assortiment aan agenda’s.

Het brede scala aan verschillende type agenda’s maakt dat je samen met je kind iets kunt  uitzoeken wat aansluit bij zijn interesse qua hobby of idolen. Naast het noteren van huiswerk, kan een kind ook nog interessante weetjes lezen over onderwerpen die hem interesseren.
Is je kind snel afgeleid kies dan voor een agenda met minder extra’s. Verder is het belangrijk dat er voldoende schrijfruimte is voor huiswerk gedurende de week.

Heeft je kind moeite om zijn huiswerk op tijd af te krijgen, dan kan een plenda uitkomst bieden. Deze biedt naast ruimte voor het opschrijven van huiswerk, ook ruimte voor het noteren en plannen wanneer je dit huiswerk gaat maken.

Vier mooie agenda’s

We hebben vier mooie agenda’s uitgezocht bij de Bruna, afhankelijk van de interesse en focus van een kind vinden wij deze geweldig.

school agschool agenda emoijenda emoij

Emoji- Don’t give up!

Emoij’s zijn niet meer weg te denken uit deze tijd, dat maakt deze agenda zo leuk. De week pagina’s zijn heel rustig, de pagina’s hiertussen zijn heel aantrekkelijk, qua inhoud en vormgeving

 

school agenda 2021  

Emoji – Space Monkey

Ook voor jongens is er toffe variant op deze agenda vol met emoij’s.
Met wederom leuke funpagina’s met een labyrint, woordzoeker en grappige spelletjes!

 

 

plenda  

Plenda

Als een kind wat meer moeite heeft met het op tijd afkrijgen van  huiswerk, bied de plenda uitkomst. Hierin is naast ruimte voor het huiswerk ook ruimte om te noteren en plannen wanneer je dit gaat maken. Lees meer over een plenda

 

 

 

A journal

Deze agenda zit vol handige checklists en ruimte voor to do’s, not to do’s, goals, briljante ideeën, films om te zien. Veel ruimte voor leuke plannen en creatieve ideeën. Hij is qua lay-out heel rustig.

 

Ook voor meer schoolspullen kun je terecht bij Bruna