ADHD Hyperfocus, een geweldig fenomeen!

ADHD Hyperfocus, een geweldig fenomeen!

Hyperfocus, een veel voorkomend – maar verwarrend – symptoom van ADHD, is het vermogen om urenlang intensief in te zoomen op een interessant taken of activiteit. Het is het tegenovergestelde van afleidbaarheid en komt veel voor bij zowel kinderen als volwassenen met een ADHD brein. Wat is een ADHD hyperfocus en hoe kun je hiermee omgaan?

Wat is ADHD Hyperfocus?

Onder hyperfocus wordt een intense vorm van mentale concentratie verstaan waarbij alle aandacht voor langere tijd is gefocust op een onderwerp of taak. Tijdens een hyperfocus is iemand ongevoelig voor prikkels van buitenaf en heeft weinig of geen besef van tijd. Kinderen met ADHD vertonen vaak hyperfocus wanneer ze aandachtig werken aan dingen die hen interesseren.
Zo hebben kinderen vaak een hyperfocus bij het spelen van een vidogame of het kijken naar tv. Wat de aandacht ook vasthoudt, het resultaat is hetzelfde: tenzij iets of iemand het onderbreekt, dwarrelen de uren voorbij terwijl belangrijke taken en relaties buiten de boot vallen.

Vaak wordt gedacht dat ADHD betekent dat kinderen een korte aandacht spannen hebben. Een betere manier om ernaar te kijken, is dat mensen met ADHD brein een ontregeld aandacht systeem hebben.

Wat is de oorzaak van hyperfocus in de ADHD-hersenen?

Net als afleidbaarheid wordt gedacht dat hyperfocus het gevolg is van een te laag niveau van dopamine, een neurotransmitter die vooral actief is in de frontale kwabben van de hersenen. Dit dopamine-tekort maakt het moeilijk om “te schakelen” van saaie, naar noodzakelijke taken.

Mensen met een ADHD brein hebben moeite om de aandacht van het ene naar het andere te verleggen. Als ze iets doen wat ze leuk vinden of psychologisch lonend vinden, zullen ze de neiging hebben om door te gaan met dit gedrag nadat anderen normaal doorgingen met andere dingen. ADHD hersenen worden aangetrokken door activiteiten die direct feedback geven.
​Zo’n  intense concentratie is eigenlijk een coping-mechanisme. Het is een manier om met afleiding om te gaan.

Een kind met ADHD motiveren met de juiste feedback

Is hyperfocus vervelend of juist prettig?

Er is op zich niks schadelijks aan een hyperfocus. Het kan zelfs een aanwinst zijn. Veel wetenschappers, schrijvers en kunstenaars met een ADHD brein hebben een zeer succesvolle carrière, grotendeels vanwege hun vermogen om zich urenlang te concentreren op wat ze doen.

Maar ongeremde intense focus kan risicovol zijn. Het kan leiden tot slechtere schoolresultaten, minder productiviteit en moeite met onderhouden van sociale contacten. Een kind richt al zijn aandacht op de “verkeerde” dingen waardoor belangrijke taken niet gebeuren.

Als een kind met ADHD de neiging heeft om te verdwalen in een favoriete activiteit is het goed om als ouder de hoeveelheid tijd die een kind aan een dergelijke activiteit mag besteden te beperken.
Maak duidelijk afspraken of een schema wanneer een kind bepaalde activiteiten wel of niet mag doen.

Het stellen van tijdslimieten en verwachten dat een kind vanzelf stopt werkt niet. Het vraagt vaak meer actie van een ouder om de “trance” te doorbreken. Door bijvoorbeeld een kind op zijn schouder te tikken, met een hand voor zijn gezicht zwaaien of tussen het kind en de televisie in te gaan staan. Dit omdat een kind vaak niet door heeft dat je zijn aandacht vraagt.
Een kind is niet bewust ongehoorzaam, zijn hersenen registeren gewoon niet wat je zegt. Probeer dan ook te voorkomen dat je de onderbreking op een boze toon brengt. Een kind heeft enkele minuten nodig om zijn aandacht te verschuiven.

Om dit proces te vergemakkelijken, is het raadzaam met een kind de werking van zijn hersenen te bespreken.

Een  kind moet begrijpen waarom het moeilijk voor hem is om te stoppen met iets waar hij echt van houdt. Een kind moet weten dat jij als ouder of leerkracht daarom af en toe moet ingrijpen om een ​​activiteit te stoppen.

De ADHD Hyperfocus goed inzetten

Activeer de ADHD Hyperfocus door saaie taken aantrekkelijker te maken.
Uiteindelijk is de beste manier om met hyperfocus om te gaan, niet om ertegen te vechten, maar om er gebruik van te maken. Als school stimulerend gemaakt kan worden, zal het op dezelfde manier de aandacht trekken van een kind

Een kind met een ADHD brein vraagt meer van het onderwijs. Een kind verveelt zich snel als hem wordt gevraagd een aantal historische data uit het hoofd te leren. Maar als hij helpt een toneelstuk over het onderwerp te schrijven en er vervolgens in optreedt, zal hij schitteren.

Als een kind eenmaal leert om hyperfocus in zijn voordeel te veranderen, kan dit een ingebouwd voordeel zijn. Er zijn veel succes verhalen over mensen met een ADHD brein die zich gedurende lange tijd kunnen concentreren op complexe projecten

12 manieren voor meer focus met een ADHD brein

Van moeilijke dingen doen groeien je hersenen

Van moeilijke dingen doen groeien je hersenen

Wie niet waagt, die niet wint. Van proberen kun je leren. Falen is een onderdeel van succes. Er zijn spreuken genoeg die ons erop wijzen: leren zonder fouten te maken bestaat niet. Waarom wordt fouten maken dan toch vaak gezien als iets negatiefs en niet iets om trots op te zijn.
Carol Dweck ontwikkelde de theorie van de growth mindset en de fixed mindset. Mensen met een growth mindset geloven echt in bovenstaande spreuken, mensen met de fixed mindset juist niet. Daar komt bij dat mensen met een growth mindset niet alleen fouten durven maken en daar van leren. Ze ontwikkelen ook meer zelfvertrouwen om aan nieuwe dingen te beginnen. Ze presteren beter dan mensen met een fixed mindset. Tevens kunnen ze beter omgaan met kritiek. Ze zien dit als een kans om te groeien.

Welke mindset iemand heeft wordt al in de kindertijd bepaald. Dit wordt vooral bepaald door de manier waarop volwassenen feedback en complimenten geven. Als je hoort: ‘je bent nou eenmaal niet zo goed in rekenen, maar jij kunt wel heel goed tekenen!’ is het niet vreemd dat je als kind gaat geloven dat je met vaststaande feiten te maken hebt. Niets in die uitspraak motiveert om ergens je best voor te gaan doen. Tekenen kun je al, en rekenen zal toch nooit iets worden.

Een growth mindset

Wij als volwassenen moeten ons ten eerste afvragen: welke mindset hebben wijzelf? Een mindset is niet in ons brein gegraveerd; die kan veranderen. Maar hoe langer je al met bepaalde overtuigingen rondloopt, hoe dieper ze zitten. Onze feedback zal passen bij onze eigen overtuigingen, dus als onszelf een fixed mindset is aangeleerd, zullen we heel bewust onze feedback op de growth mindset moeten aanpassen. Geloof je er zelf al wel in, dan zal het waarschijnlijk gemakkelijker zijn om op een goede manier feedback te geven.

Goede feedback is altijd gericht op het proces van groei, en nooit op de prestatie. ‘Wat een mooie tekening’ is al beter dan ‘Jij bent goed in tekenen’, maar het is nog beter als je eraan toevoegt ‘hoe heb jij die wolken zo mooi gekregen?’. Je legt dan de nadruk op het proces en de geleverde inspanning, in plaats van alleen op het resultaat. Maar nog mooier is het, om juist complimenten geven over iets waar een kind nog niet zo goed in is.

‘Wat heb jij goed je best gedaan bij de rekenles vandaag!’ is een compliment dat bij uitstek past bij de growth mindset. En als het kind vandaag 4 van de 10 sommen goed heeft terwijl dat er gister nog maar 2 waren, is dat ook een uitgelezen kans om te benadrukken dat je dingen kunt leren als je er je best voor doet. Vier die successen veel uitbundiger dan de successen die het kind aan kwamen waaien, want dat motiveert het kind om nieuwe uitdagingen aan te gaan. Ik heb een kind wel eens horen zeggen: ‘van moeilijke dingen doen groeien je hersenen!’. Mooier kan ik het niet verwoorden. Die komt er wel.

Rosanne Bos is leerkracht, gedragsspecialist en orthopedagoog. Met haar bedrijf Kind & Gedrag biedt zij bijscholing aan basisschoolteams en biedt zij (e-) consultancy aan ouders, scholen en onderwijsinstellingen. www.kindengedrag.nl

Lees meer over hoe je een growth mindset ontwikkelt bij je kind

Bewaar dit bericht op pinterest

Van Moeilijke Dingen

 

7 Redenen waarom corrigeren soms niet werkt

7 Redenen waarom corrigeren soms niet werkt

Ieder ouder wil zijn kind graag dingen leren. Onderdeel van dit proces is het corrigeren van een kind. Waarom corrigeren soms niet werkt kan verschillende redenen hebben.

Soms vraag je als ouders echter te veel van een kind, gezien de fase in de ontwikkeling waar een kind in zit of de omstandigheden op het specifieke moment.

Redenen waarom corrigeren soms niet werkt

  1. Niet specifiek genoeg
    Bij het corrigeren kunnen de aanwijzingen die je geeft niet specifiek genoeg. Bijvoorbeeld  ‘Gedraag je’ en ‘Wees lief’ zeggen niet zoveel voor een kind jonger dan 10. Wees specifiek over wat je van een kind verwacht. Zeg bijvoorbeeld: ‘Stop met dat schreeuwen’ of: ‘Geef dat autootje terug aan je broer.’
  2. Te gecompliceerd
    De taak is te gecompliceerd voor een kind. Er zijn maar weinig jonge kinderen die begrijpen wat ‘je kamer opruimen’ betekent. Kinderen reageren beter op: ‘Ruim de blokken op’ of: ‘Gooi je kleren in de wasmand.’ Als een kind kleine taken goed heeft afgerond, heeft hij ook zin in de volgende.
  3. Relatie tussen gedrag en beloning
    Als je een kind wil corrigeren en pas na lange tijd gaat straffen voor zijn ongewenst gedrag, leert hij er echt niets van. Bijvoorbeeld, als je een driejarige aan het eind van de week beloont voor zijn goede gedrag in de afgelopen week, zal hij daar niets van begrijpen. Zijn geheugen en tijdsbegrip zijn hiervoor nog niet voldoende ontwikkeld. Hoe jonger een kind is, hoe korter het gevolg van bepaald gedrag moet volgen op dat gedrag. Beloon onmiddellijk, bijvoorbeeld door je kind te prijzen: ‘Het is heel erg goed van je dat je je broer zijn blokken teruggaf.’

    Waarom een straf vaak niet de oplossing

  4. Er wordt te veel verwacht van een kind.
    Hele jonge kinderen weten dat ‘nee’ betekent dat ze moeten stoppen met wat ze aan het doen zijn. Maar ze kunnen zelf niet iets anders bedenken om te doen als de verleiding groot blijft. Bijvoorbeeld, de afstandsbediening blijft zeer verleidelijk om mee te spelen tenzij je hem een alternatief biedt waardoor hij de afstandsbediening laat liggen.
  5. Te vaak nee.
    In het corrigeren van een kind verbiedt je een kind veel, je zegt te vaak nee. Een kind zal daar geen aandacht meer aan schenken. Als ouder  kun je beter prioriteiten stellen en aan één of twee dingen per keer werken. Je begint bijvoorbeeld met gedrag dat gevaarlijk is of waardoor dingen stuk gaan. De gevechten over eten win je nooit en die over kleren zijn het niet eens waard.
  6. Een kind is uitgeput.
    Probeer een kind niet op te voeden als hij moe, hongerig, overstuur of gespannen is. Je zult meer succes hebben als je een kind uit de situatie weghaalt, hem laat doen wat nodig is (dutje, eten, knuffelen) en het dan opnieuw probeert.
  7. Je bent zelf uitgeput.
    Als je meer van streek bent dan een kind, zul je hem niets zinvols bij kunnen brengen. Laat het even los. Kinderen (moeten) leren dat ouders met een bepaalde emotie reageren op gedrag. Je gezichtsuitdrukking, stem en gedrag zijn allemaal manieren waarop een kind de reactie van de wereld op zijn gedrag beoordeelt. Maar wees voorzichtig als je gestrest bent. Zowel jij als een kind zullen schrikken van je overdreven reactie. En je zult zeer waarschijnlijk spijt krijgen van wat je zegt of doet.

    Het alternatief wat wel werkt

Wat is Dyscalculie

Wat is Dyscalculie

Dyscalculie staat veel minder in de belangstelling dan dyslexie. Over dyscalculie is ook nog veel minder bekend. Kinderen met dyscalculie hebben moeite heeft met het leren van basisvaardigheden voor rekenen.

Een kind met dyscalculie heeft moeite met:

  • de betekenis van getallen en hoeveelheden leren
  • het leren van rekenprocedures, ook na herhaalde uitleg
  • ruimtelijke oriëntatie

Automatiseren en dyscalculie

In de eerste jaren van het basisonderwijs worden de basisvaardigheden van het rekenen veelvuldig geoefend met kinderen om zo de sommen te automatiseren. Een kind weet dan dat 4 plus 3 zeven is en kan hierdoor ook sommen als 14 plus 3 of 13 plus 4 gemakkelijk maken. Hij hoeft dit niet elke keer uit te rekenen. Ook eenvoudige aftrek-, vermenigvuldig- en deelsommen worden geautomatiseerd.  Deze vaardigheden worden opgeslagen in het lange-termijngeheugen en worden daar zo nodig zonder enige moeite (automatisch) uit naar boven gehaald. Er hoeft dan geen energie besteed te worden om eenvoudige sommen en onderdelen van bewerkingen uit te rekenen. Dat is heel handig, want een kind kan van opgeslagen kennis gebruik maken als de rekenopgaven ingewikkelder worden.

Kinderen met dyscalculie lukt het niet deze rekenvaardigheden zich vlot eigen te maken. Er is bij hen sprake van een beperkte ‘rekengeschiktheid’ in vergelijking met wat ze kunnen begrijpen van rekenen.

Dyscalculie meer dan een rekenprobleem

Oorzaak van dyscalculie

Er is nog niet veel bekend over de oorzaak van dyscalculie. Wel weet men dat het een neurologisch probleem is, wat niets te maken heeft met intelligentie, concentratie of motivatie. Erfelijkheid kan ook een rol spelen. Daarnaast lijken problemen met het korte termijn geheugen een rol te spelen. Ongeveer tien procent van de basisschool kinderen heeft problemen met rekenen. Het merendeel leert met extra hulp, andere methodes en een aangepast niveau omgaan met zijn rekenproblemen, maar 1/2 % houdt hardnekkige rekenproblemen.

Diagnose

In Nederland mag de diagnose dyscalculie alleen gesteld worden door een arts, gezondheidszorgpsycholoog of een orthopedagoog die opgenomen is in het BIG-register.

Voordat er een diagnose gesteld wordt, moet worden uitgesloten dat er een andere verklaring is voor de rekenproblemen, bijvoorbeeld slecht onderwijs. Ook moet de school kunnen aantonen dat met een halfjaar lang intensieve hulp de achterstand niet afneemt.

Lees meer over rekenproblemen met dyslexie 

12 manieren voor meer focus en aandacht, ook met een ADHD brein!

12 manieren voor meer focus en aandacht, ook met een ADHD brein!

Hoe graag een kind zich ook wil concentreren, goede voornemen en goede bedoelingen zijn geen garantie dat concentratie er ook daadwerkelijk voldoende is. Vooral niet als een taak saai of moeilijk is. Deze 12 strategieën zijn ontworpen voor ADHD-hersenen en helpen de spieren te ontwikkelen voor echte, aanhoudende aandacht.  De focus en aandacht van een kind verbeteren!

Waarom ontbreekt focus en aandacht?

De opdracht is duidelijk, alle spullen liggen klaar, een kind weet wat hij moet doen. En toch, als het tijd is om de taken daadwerkelijk af te ronden, dwalen de hersenen af.
Waarom is focus – zowel het vinden als vasthouden daarvan –  zo moeilijk voor kinderen met een ADHD brein. Het antwoord ligt in de hersenchemie: ADHD-hersenen bevatten van nature weinig dopamine en noradrenaline, die de opwinding en aandacht van de hersenen regelen. Andere zullen misschien ontdekken dat ze, wanneer de situatie daarom vraagt, zich kunnen ‘buigen’ en hun hersenen kunnen dwingen zich te concentreren. Voor  kinderen ADHD is het advies om ‘gewoon te focussen’ waanzinnig; het lukt vaak gewoon niet.

Je kunt focus niet forceren , maar je kunt een ideale omgeving creëren – zowel fysiek als mentaal – om het te laten gedijen. De oplossing zit hem in het met het ADHD brein te werken, niet er tegen. 12 tips die hierbij kunnen helpen.

1. Het Zeigarnik-effect

Het Zeigarnik-effect is dat onafgemaakte taken beter onthouden worden dan voltooide taken. Dit betekent dat het starten van een opgave – zelfs als je er maar 10 minuten aan werkt – het voor de  hersenen moeilijker zal maken om het te vergeten of te negeren. Als een kind een dagdromer is in plaats van aan de slag te gaan, stel dan een timer in op 5 minuten. Laat een kind gedurende die tijd doen waar hij zin in heeft.  Als hij daarna begint aan de taak, verandert deze in een onafgemaakte taak – wat betekent dat het brein er meer toe gezet is deze taak af te ronden.

2. Gebruik een ‘dagelijkse focuslijst’

Schrijf aan het begin van elke dag de belangrijkste prioriteiten op. Dit is een geweldige manier om vervelende afleidingen buiten de deur te houden en de aandacht regelmatig te heroriënteren. Een dagelijkse focuslijst is niet zomaar een takenlijst, met actie punten. Het is meer een hulpmiddel om de aandacht bij belangrijke dingen te houden. Voor jonge kinderen zal dit minder helpen, aangezien ze op school gewoon de lessen moeten volgen. Maar op de middelbare school, kan het een goed hulpmiddel bij het maken van huiswerk zijn.

3. Maak een ‘parkeerplaats’

Met alle prikkels om een kind heen en snelle gedachten maken dat ADHD-hersenen gemakkelijk afdwalen. Door deze gedachten even te parkeren kan een kind zich weer beter focussen. Met een ‘parkeerplaats’, kan een kind op een ander moment verder met deze dingen. De parkeerplaats kan een notitieboekje of een mandje waar spulletjes in bewaard worden zijn. Het bespaard een kind stress en vergroot de focus.

4. Herken de “overweldigende” triggers

Wanneer het ADHD-brein gestrest raakt, springt het in de vecht- of vluchtmodus. Dit lijkt op een gebrek aan motivatie, een kind maakt zijn taak niet af en gaat iets anders doen. Probeer deze cyclus te doorbreken. Door de triggers te herkennen die maken dat een kind overweldigd wordt.  Voor sommigen is het honger, voor anderen kinderen te veel taken die ze moeten doen.
Het herkennen helpt niet gelijk om het te voorkomen, maar is wel de eerste stap om hier beter mee om te kunnen gaan.

Stress bij kinderen met leerproblemen

5. Luister naar je hersenen

ADHD gaat samen met een hoop superkrachten (zoals hyperfocus ), maar je kunt niet altijd voorspellen wanneer ze zullen optreden. Respecteer je hersenen! Help een kind herkennen wanneer hij zich ‘in de zone‘ bevindt en taken kan uitvoeren die aandacht en focus vereisen. Even belangrijk is te leren herkennen wanneer je hersenen even niet willen. Kijk dan of het mogelijk is om dingen te doen die minder aandacht vragen.

6. Zorg voor ‘positieve afleidingen’

Afleiding is niet verkeert, het helpt om op de lange termijn meer gedaan te krijgen. Een goede afleiding is bewegen.  Even rennen, wandelen of lekker buitenspelen. Fysieke activiteit stimuleert de hersenen en helpen een kind om daarna weer efficiënter aan het werk te gaan.  Zoek de “positieve afleidingen” die voor een kind werken. Bijvoorbeeld een korte danspauze of een creatief kunstproject.  Als je bang bent dat een kind de tijd vergeet zet dan een timer.

7. Vergeet perfectie

Hyperfocus is niet altijd een positieve kracht. Soms kan het ertoe leiden dat kinderen met ADHD geobsedeerd raken door kleine, onbelangrijke details – en daarbij hun echte productiviteit tenietdoen. Werk eraan om perfectionisme los te laten en genoegen te nemen met ‘goed genoeg’. Als een kind heel perfectionistisch is zal dit niet van de een op de andere dag verdwijnen, maar het zal wel het angst gevoel doen afnemen. Een kind bouwt hierdoor meer zelfrespect op en zijn productiviteit zal gaandeweg verbeteren.

8. Vier successen

Stel samen met een kind doelen en prioriteiten op. Dingen die een kind graag wil leren of doen. Breng de voortgang in kaart en vier samen successen. Iedereen en vooral iemand met ADHD, gedijt op de mogelijkheid om te kunnen zeggen: “Ja, ik heb het gedaan.”  Deze positieve ervaringen zorgen dat het zelfvertrouwen van een kind groeit.

9. Meer focus en aandacht door time management

Gebrek aan planning is één van de grootste aandachtspunten. Het is moeilijk om in de zone te blijven als je niet precies weet wat je moet doen! Zorg dat een kind niet alleen een planning maakt wanneer huiswerk af moet zijn, maar ook wanneer hij het gaat doen en hoelang hij denkt hiermee bezig te zijn.

Huiswerk goed plannen? Hoe doe je dat?

10. Zoek duidelijkheid

Hoe groter de duidelijkheid, hoe gemakkelijker het is om gefocust te blijven en dingen voor elkaar te krijgen.  Op school kan het helpen om aan het begin van elk onderwerp of hoofdstuk stil te staan bij de leerdoelen. Wat moet ik weten na dit hoofdstuk.  Als een kind meer grip krijgt op wat van hem wordt verwacht, wordt het gemakkelijker om afleidingen te negeren en een positieve instelling te behouden.

11. Stel deadlines in, voor meer focus en aandacht

Je ooit afgevraagd waarom je kind alles op het laatste moment doet? Het komt omdat deadlines eigenlijk neurologisch nuttig zijn voor het ADHD-brein. Ze elimineren concurrerende prioriteiten en stimuleren de adrenaline, waardoor het gemakkelijker wordt om in hyperfocus te duiken en een taak uit te voeren. Niet elke taak heeft echter een duidelijke deadline, dus help een kind om eigen deadlines te maken. Plaats de deadlines op een prominente plaats en stel regelmatig herinneringen in, ze vergroten de kans dat een kind ze kan nakomen.

12. Erken – en verwerp – negatieve gedachten

Piekeren is de vijand van focus. Een kind dat in gedachte nog bezig is met de ruzie met een vriendje in de pauze, waardoor het zich niet kan concentreren in de les.  Negatieve gedachten volledig proberen buiten te sluiten, werkt echter meestal averechts. Geef een kind kort oprecht aandacht en plan een tijdstip waarop hij hier weer aandacht voor mag hebben.
Een kind kan dit dan gemakkelijker naast zich neerleggen en zich concentreren op de les.

bron: additudemag.com

Foto door Marta Wave via Pexels