ADHD bij Tieners | Hoe ADHD verandert tijdens de puberteit

ADHD bij Tieners | Hoe ADHD verandert tijdens de puberteit

Tieners hebben allemaal te maken met groepsdruk, schoolverwachtingen en veranderingen in hun lichaam en emoties, maar jongeren met ADHD hebben nog meer uitdagingen. Ontdek hoe de symptomen veranderen tijdens de puberteit, de grote risico’s voor tieners met ADHD, belangrijke problemen waar ze tegenaan lopen en manieren waarop ouders kunnen helpen.

ADHD-symptomen bij tieners

Hoewel de symptomen variëren, afhankelijk van het ADHD-subtype (onoplettend, hyperactief/impulsief of gecombineerd), ervaren tieners met ADHD vaak enkele of alle van de volgende symptomen meer dan hun leeftijdsgenoten:

  • Afleidbaarheid en gebrek aan focus: Ze vinden het moeilijk om zich op één taak te concentreren.
  • Desorganisatie en vergeetachtigheid: Ze verliezen vaak spullen en vergeten afspraken.
  • Zelfgericht gedrag: Ze hebben moeite met het inleven in anderen.
  • Hyperactiviteit en friemelen: Ze zijn constant in beweging en friemelen veel.
  • Verhoogde emotionaliteit en afwijzingsgevoelige dysforie: Ze reageren vaak emotioneel heftig en zijn gevoelig voor afwijzing.
  • Impulsiviteit en slechte Besluitvorming: Ze handelen zonder na te denken over de gevolgen.
  • Slechte concentratie en moeite met het afronden van taken: Ze hebben moeite om projecten of huiswerk af te maken.

ADHD bij Tieners: Chronisch, niet constant

Hoewel deze symptomen chronisch zijn, hebben tieners met ADHD vaak enkele activiteiten waarbij ze geen moeite hebben met hun uitvoerende functies. Dit kan bijvoorbeeld het spelen van een favoriete sport of videogame zijn, of het maken van kunst of muziek. Dit leidt soms tot de misvatting dat ADHD een gebrek aan wilskracht is, terwijl het eigenlijk een manier is waarom hun hersenen werken.

Verergering van ADHD-symptomen tijdens de puberteit

De tienerjaren zijn moeilijk voor zowel tieners als hun ouders. Zelfs tieners zonder ADHD hebben te maken met groepsdruk, schoolverwachtingen en emotionele en lichamelijke veranderingen. Voor tieners met ADHD worden deze problemen vaak erger tijdens de puberteit.

Door de hogere eisen op school moeten ze meer moeite doen om georganiseerd en gefocust te blijven, wat voor tieners met ADHD extra zwaar is. Hun behoefte aan zelfstandigheid kan ook leiden tot impulsief en soms gevaarlijk gedrag. Ze krijgen te maken met belangrijke nieuwe ervaringen zoals leren autorijden, seksuele activiteiten, experimenteren met drugs en alcohol, en het maken van nieuwe vrienden en relaties.

Neurologische vertragingen en uitvoerende functies

Veel problemen die tieners met ADHD hebben, thuis, op school en met vrienden, komen door vertragingen in hun hersenontwikkelin. ADHD beïnvloedt hun vermogen om goed te plannen, zich te concentreren en hun gedrag te controleren. Hierdoor vinden ze het moeilijker om doelen te stellen en te bereiken, en om hun verlangens in balans te brengen met hun verantwoordelijkheden. Dit belemmert de ontwikkeling van belangrijke vaardigheden zoals:

  • Reacties stoppen als de situatie verandert
  • Informatie onthouden en gebruiken
  • Emoties beheersen
  • Aanpassen aan veranderingen
  • Langdurig aandacht houden
  • Met taken beginnen
  • Taken plannen en organiseren
  • Tijd goed beheren
  • Doorgaan met een taak, zelfs als het moeilijk is
  • Begrijpen hoe ze denken en leren

Normaal gesproken ontwikkelen deze belangrijke vaardigheden zich volledig in de vroege twintiger jaren. Voor tieners met ADHD duurt dit vaak 3 tot 5 jaar langer. Hierdoor worden ze vaak verkeerd begrepen en onterecht gezien als lui of opstandig.

Tieners met ADHD lopen vaak achter op hun leeftijdsgenoten als het gaat om emotionele volwassenheid. Deskundigen zeggen dat iemand met ADHD pas rond hun midden tot eind 30 de emotionele volwassenheid bereikt van een 21-jarige zonder ADHD. Dit komt door vertragingen in de ontwikkeling van de hersenen.

Met begrip, geduld en gerichte strategieën kunnen ouders en verzorgers hun tieners met ADHD helpen de uitdagingen van de adolescentie te overwinnen en een gezond en evenwichtig leven te leiden.

Wat zijn de grootste risico’s voor tieners met ADHD?

Tieners maken soms minder goede beslissingen, en voor tieners met ADHD zijn de risico’s nog groter. Ze hebben meer kans op drugsgebruik, schooluitval, en onverstandig internet- en social mediagebruik. Door de populariteit van vapen zijn er ook zorgen over nicotine en marihuana, die hun hersenen extra kunnen beschadigen.

ADHD-impulsiviteit, versterkt door groepsdruk en soms het niet innemen van medicatie, kan tieners ertoe brengen zeer onverstandige en zelfs gevaarlijke beslissingen nemen. Onderzoek toont aan dat langdurig gebruik van ADHD-medicatie dit risico kan verminderen. Dit geldt uiteraard niet voor iedereen, maar het is iets om te overwegen bij het bespreken van medicatie.

Hoe kan ik mijn tiener met ADHD helpen?

Tieners met ADHD ervaren vaker afwijzing, frustratie en isolatie dan hun leeftijdsgenoten. Deze frustraties uiten zich vaak thuis, wat van ouders extra geduld vraagt. Het is belangrijk om te onthouden dat tieners met ADHD steun nodig hebben, geen kritiek.

In plaats van te proberen hun gedrag te veranderen, kunnen ouders beter focussen op het aanleren van uitvoerende functies. Dit begint met het accepteren van de ontwikkelingsrealiteit van hun tiener. Hersenchemie verandert sterk tijdens de puberteit, wat emotionele onrust veroorzaakt. Gedachten en copingstrategieën kunnen dagelijks wisselen.

Succes begint met realistische doelen. Zelfs met schoolondersteuning en de juiste coaching zullen de meeste tieners soms moeite hebben. Onrealistische verwachtingen leiden snel tot teleurstelling.

Deskundigen adviseren ouders het volgende:

  • Leer levensvaardigheden geleidelijk aan: Neem kleine stapjes terug en leer vaardigheden bewust, stap voor stap.
  • Blijf op de hoogte van het schema van uw kind: Weet waar uw tiener is en met wie. Maak duidelijke regels en consequenties.
  • Help uw tiener om hulp te vragen: Laat zien dat om advies vragen een teken van volwassenheid is.
  • Vermijd overreacties: Begrijp dat het neurologische systeem van tieners met ADHD vertraagd is. Blijf betrokken en weet dat fouten een deel van het proces zijn.

 

 

Meisjes met ADHD en hun sociale strijd

Meisjes met ADHD en hun sociale strijd

Meisjes met ADHD kunnen zich soms behoorlijk schamen voor de moeilijkheden waar ze tegen aanlopen. Ze worden overweldigd door de frustratie of angst voor mogelijke negatieve gevolgen. Veel meisjes en adhd zullen er alles aan doen om te voorkomen dat ze vrienden en familie teleurstellen. Vaak wordt de worsteling en de strijd om het sociaal allemaal “goed te doen” niet gezien.  Dit kan grote negatieve gevolgen hebben voor hun ontwikkeling, hun sociale relaties en gevoel van eigenwaarde.

Meisjes en ADHD

ADHD bij meisjes wordt vaak over het hoofd gezien of niet als zodanig herkend. Een ADHD brein wordt drie keer meer gesignaleerd bij jongens dan bij meisjes. Dit komt grotendeels doordat kenmerken van  ADHD er bij meisjes anders uitzien. Je moet hierbij denken aan dagdromen in de klas, verlegenheid, perfectionisme, zich angstig of verdrietig voelen, vergeetachtigheid, emotionele ontregeling en soms moeite om vrienden te behouden.

Meisjes vertonen meer tekenen van angst- en stemmingsstoornissen dan jongens, en bij meisjes wordt vaak pas op latere leeftijd het ADHD brein herkend.  Ze ervaren vaak afwijzingen door leeftijdsgenoten. Sociale contacten zijn over het algemeen voor meisjes zeer belangrijk voor hun  welbevinden. In tegenstelling tot bij jongens waar hun prestaties veel belangrijker zijn.

Hoe herken je ADHD bij meisjes

Sociale contacten

Wanneer meisjes met een ADHD brein, signalen missen,  kan de omgang met andere moeizaam gaan. Ze maken minder makkelijk vrienden en het is soms lastig om vriendschappen goed te onderhouden. Ze willen verbinding maken, maar weten vaak niet goed hoe. Ze worstelen misschien met vergeetachtigheid en hebben moeite met luisteren. Hun uitdagingen om zich goed te uiten en emoties onder controle te houden helpt daar niet bij. Hoewel sommige meisjes met ADHD erg sociaal georiënteerd zijn, hebben ze grotere kans om buiten de groep te vallen.

Vaker wel dan niet lijden meisjes met een ADHD  brein in stilte en vertonen ze minder uiterlijke symptomen van hun worstelingen. Leraren en ouders kunnen hun ADHD missen omdat meisjes onder de radar vliegen en niet de aandacht op zichzelf vestigen.

Meisjes en ADHD | Schaamte

Schaamte is een enorme strijd voor meisjes en ADHD. Ze schamen zich voor hun moeilijkheden.  Ze worden overweldigd door frustratie en angst voor mogelijke negatieve gevolgen op school, thuis of bij vrienden. Het is voor hun moeilijk om met teleurstellingen om te gaan. Ze willen dit dan ook zoveel mogelijk voorkomen. Dit kan voor behoorlijk wat stress zorgen. Meisjes vinden het vaak moeilijk om hulp te vragen en hebben de neiging om te verbergen wat er aan de hand is.
Ze hebben vaak moeite met groepsopdrachten en zijn bang om te worden uitgelachen als ze iets fout zeggen of doen.

Meisjes met een ADHD brein zijn over het algemeen minder populair bij hun leeftijdsgenoten. Ze vinden het moeilijk om deel te nemen aan groepen en te socializen waardoor zij zich terugtrekken.

Sociale leven

Door hun gevoeligheid voor afwijzing (afwijzingsgevoelige dysforie) hebben meisjes met een ADHD brein, de neiging om een ​​laag zelfbeeld te hebben. Ze nemen dingen persoonlijk op en herstellen langzamer van kwetsende interacties. Als zodanig lopen ze een hoger risico op eetstoornissen en zelfbeschadigend gedrag. Let daarom op waarschuwingssignalen , zoals isolatie, verlegenheid en meedogenloos perfectionisme.

Help een meisje te leren hoe ze zich kan concentreren op sociale signalen, deze kunnen herkennen en passend te reageren. Vaak is het zelfrespect van meisjes en vrouwen met ADHD verbonden met sociale relaties. Oefen met haar wat je moet of kan doen, wat je moet zeggen en hoe je iets moet zeggen. Als ze bijvoorbeeld een uitleg of vraag niet begrepen hebben, en ze graag de vraag of uitleg nog een keer willen horen. Wat kun je dan zeggen, hoe stel je zo’n vraag? Hoe lang wacht je op reacties?

Leer een kind  dat er verschillende soorten vriendschappen zijn. Er zijn kennissen, vrienden en beste vrienden. Hoe ziet een vriend eruit? Wat doet een vriend? Een kennis? Dit zal haar helpen gemakkelijker in sociale kringen te manoeuvreren.

Beheer je eigen frustraties en kom met mededogen, vriendelijkheid en begrip. Veel ouders van kinderen met ADHD hebben ook ervaring met of leven met ADHD. Kinderen met ADHD hebben allemaal unieke hersens: help meisjes om die van hen te omarmen!

Meisjes met adhd begrijpen

Ontwikkeling van teambuilding bij kinderen door VR Escape Room

Ontwikkeling van teambuilding bij kinderen door VR Escape Room

In de hedendaagse digitale wereld zijn nieuwe en innovatieve methoden om vaardigheden te ontwikkelen bij kinderen meer welkom dan ooit. Een van deze moderne aanpakken is het gebruik van VR escape room, een activiteit die niet alleen leuk en spannend is, maar ook zeer waardevol kan zijn voor de ontwikkeling van teamwerk onder kinderen.

Wat is een VR Escape Room?

Een vr escape room plaatst deelnemers in een virtuele omgeving waar zij verschillende puzzels moeten oplossen om ’te ontsnappen’. Dit gebeurt meestal met een headset en soms andere apparatuur, die spelers volledig onderdompelt in een digitale wereld. Deze technologie biedt unieke scenario’s die in de echte wereld onmogelijk zouden zijn.

De voordelen van VR Escape Rooms voor teambuilding

  1. Verbetering van communicatievaardigheden: Kinderen moeten duidelijk en effectief communiceren om samen puzzels op te lossen en uitdagingen te overwinnen binnen de tijdslimiet.
  2. Ontwikkeling van probleemoplossende vaardigheden: Elke escape room biedt unieke uitdagingen die logisch denken en creativiteit vereisen, essentieel voor persoonlijke en academische groei.
  3. Leren omgaan met tijdsdruk: Racen tegen de klok leert kinderen hoe ze efficiënt onder druk kunnen werken, een vaardigheid die zowel op school als in het leven van pas komt.
  4. Bouwen aan vertrouwen: Het gezamenlijk bereiken van een doel helpt bij het opbouwen van zelfvertrouwen en het vertrouwen in teamgenoten.

Sociale voordelen van teamwerk door VR

Naast de meer tastbare probleemoplossende voordelen, biedt werken als team in een VR-setting ook sociale voordelen. Kinderen ontdekken wat collectieve inspanning is en leren respect te hebben voor andermans ideeën. Door samen te werken aan gemeenschappelijke doelen binnen een spannende, risicovrije omgeving kunnen kinderen waardevolle interpersoonlijke relaties opbouwen.

Een voorbeeld van succesvolle implementatie van VR-teambuilding

Voor ouders die op zoek zijn naar een veilige maar boeiende activiteit waar hun kinderen nieuwe vaardigheden kunnen leren, kan het organiseren van een vr kinderfeestje amsterdam een uitstekende keuze zijn. Zulke evenementen zorgen niet alleen voor plezier en vermaak, maar helpen kinderen ook om samenwerkingsvaardigheden te oefenen in een praktische en spannende omgeving.

Een VR escape room is dus meer dan alleen entertainment; het is een hulpmiddel dat gebruikt kan worden voor belangrijke aspecten van persoonlijke ontwikkeling, zoals teamwerk, communicatie en probleemoplossende vaardigheden. Met de juiste begeleiding en ondersteuning kunnen deze activiteiten kinderen helpen succesvoller te zijn in zowel schoolse als sociale situaties. Het biedt ze de kans om in een meeslepende, stimulerende omgeving te leren werken en groeien als teamspelers.

Op feestjes zoals verjaardagsfeestjes of schoolreisjes biedt virtual reality op een leuke manier een unieke vorm van entertainment en essentiële levenslessen. Zo blijkt maar weer dat technologie hand in hand kan gaan met educatie, vooral wanneer het gaat om het klaarstomen van kinderen voor toekomstige uitdagingen.

Vecht, vlucht, verstijf… of fop?

Vecht, vlucht, verstijf… of fop?

Wat als de leugens van je kind geen teken zijn van slecht karakter of gebrek aan respect? Wat als zijn verzinsels eigenlijk een manier zijn om zichzelf te beschermen, vooral omdat hij moeite heeft met zelfbeheersing, emotionele regulatie, geheugen en aandacht?
Als mensen geconfronteerd worden met gevaar of stress, reageert hun brein automatisch om zichzelf te beschermen. Dit wordt vaak de “Fight or Flight” reactie genoemd. Recentelijk heeft de psychologie hier “freeze” aan toegevoegd, wat betekent dat iemand verstijft van angst.
Tegenwoordig zien psychologen een vierde reactie, vooral bij kinderen en volwassenen met ADHD: “foppen” ofwel verzinnen. Dit betekent dat iemand gaat liegen om zichzelf te beschermen.

Waarom liegen mensen met ADHD?

Het limbisch systeem in de hersenen verwerkt veel informatie en reageert op gevaar door het lichaam klaar te maken om te vechten, te vluchten of te bevriezen. Dit gebeurt door adrenaline en het stresshormoon cortisol vrij te geven. Maar onze hersenen hebben ook de neocortex, die ons helpt om complexe gedachten en taal te gebruiken. Hierdoor kunnen we ook verzinnen om ons te verdedigen.

Mensen met ADHD hebben vaak moeite met uitvoerende functies zoals zelfbeheersing, emotionele regulatie, geheugen en aandacht. Dit kan ervoor zorgen dat ze gaan liegen in stressvolle situaties.

Hoe beschermt liegen?

Liegen kan op verschillende manieren beschermen:

  1. Bescherming tegen teleurstelling: Een kind kan verzinnen om te voorkomen dat een ouder, leraar of coach teleurgesteld raakt.
  2. Afleiden van boosheid: Door te liegen kan een kind proberen de boosheid van anderen en de daaruit voortvloeiende straf te vermijden.
  3. Tijd winnen: Soms verzint iemand iets om tijd te winnen als hij informatie mist of als de waarheid niet acceptabel is voor de persoon die als bedreiging wordt gezien.
  4. Zelfbescherming: Liegen kan helpen om zelfvertrouwen en eigenwaarde te behouden, vooral als iemand zich schaamt voor een fout.

Voorbeelden van liegen

Een kind kan liegen om vragen over huiswerk te ontwijken. “Ik ben bijna klaar met mijn werkstuk. Ik hoef alleen nog de bron vermelding toe te voegen.” In werkelijkheid is hij  nauwelijks begonnen aan zijn werkstuk. Liegen biedt tijdelijke verlichting van angst of schaamte.

Ook kan iemand tegen zichzelf liegen om een moeilijke taak uit te stellen. Bijvoorbeeld, in plaats van een ingewikkelde taak af te maken, kiest hij ervoor iets leuks te doen.

Hoe kunnen we helpen?

Om kinderen met ADHD te ondersteunen bij het omgaan met liegen, kunnen ouders (en leraren)  verschillende strategieën toepassen:

  1. Gebruik metacognitieve vragen: Stel vragen die het kind helpen nadenken over hun eigen gedachten en gedrag, en ondersteun ze bij het veranderen van hun reacties.
  2. Creëer tijdruimte: Help het kind om tijd te nemen en niet overweldigd te raken door druk.
  3. Verantwoordingsmogelijkheden: Zorg voor regelmatige momenten waarop het kind verantwoording moet afleggen om zelfcontrole en evaluatie te bevorderen.
  4. Zoek hulp vroegtijdig: Moedig het kind aan om vroeg in een probleem hulp of advies te vragen, bijvoorbeeld van een verantwoordingspartner.
  5. Wees nieuwsgierig in plaats van veroordelend: Gebruik open vragen om te begrijpen waar het kind bang voor is. “Is er iets waar je je zorgen over maakt?”

Onze hersenen hebben zich ontwikkeld om ons te beschermen tegen gevaar. Voor mensen met ADHD kan dit betekenen dat ze kunnen gaan liegen om met stress om te gaan. Door een psychologische benadering te gebruiken, kunnen ouders en leraren leugens zien als een neurologische reactie en een teken van een laag zelfbeeld, in plaats van een karakterfout.

De motivatie en concentratie verhogen van je kind, hoe doe je dat?

De motivatie en concentratie verhogen van je kind, hoe doe je dat?

De hele dag gemotiveerd en geconcentreerd bezig zijn kan soms nog wel eens lastig zijn voor kinderen. Deze tips kunnen je daarbij helpen.

Concentratie en motivatie hangen sterk met elkaar samen. Iets doen wat je leuk vindt vraagt veel minder, of bijna géén, overredingskracht om gefocust te kunnen blijven. Als de motivatie ontbreekt is concerteren veel lastiger. 

Concentratie verhogen 

1. Prikkelarme omgeving

Het klinkt logisch maar verwijder alles wat af kan leiden. Voor kinderen met (tijdelijke) concentratieproblemen geldt, hoe minder afleiding hoe beter. Zorg daarom zoveel mogelijk voor een prikkelarme omgeving. Dit betekent een opgeruimde werkplek met zo min mogelijk onnodige spullen in het zicht.

Zorg er ook voor dat het zo rustig mogelijk is. Als je meerdere kinderen hebt is dat vaak lastig. Het kan dan helpen om ze verder uit elkaar te zetten. 

Wat helpt bij concentratie problemen

2. Concentratie verhogen door rust

Als kinderen oud genoeg zijn om zelfstandig te werken, laat ze dan alleen op een rustige plek werken. Een stille ruimte zal veelal de concentratie goed doen. Als ze op hun slaapkamer zitten, zorg dan dat deze opgeruimd is zodat ze niet worden afgeleid door speelgoed of andere spullen 

Een voordeel van een eigen ruimte is dat ze niet worden afgeleid door huisgenoten die langs lopen of even pauze houden.

3. Koptelefoon

In een huis vol mensen is het nooit écht stil. Als een kind snel is afgeleid door geluiden kan een koptelefoon uitkomst bieden. Dit kan een gehoorbeschermer zijn of een koptelefoon, bij voorkeur met noise cancelling. Een koptelefoon bied ook uitkomst als een kind zich juist beter concentreert met muziek, omdat hij juist een hoge drempelwaarde heeft

Lees meer over drempelwaarde en concentratie

4. Inspannen en ontspanning

Geen enkel kind houdt het vol om uren achter elkaar geconcentreerd te werken. Zorg voor een afwisseling in denk en doe-taken. Wanneer je zorgt voor een afwisseling in die twee taken, zul je zien dat een kind zijn  concentratie en focus langer vast kan houden. Zorg ook voor voldoende ontspanning door op gezette tijden pauze momenten in te lassen.

Kinderen en tieners kunnen zich gemiddeld 20 tot 30 minuten echt concentreren. Het werkt het beste als het thuislesschema daar op aangepast wordt. Zet eventueel een timer en spreek af dat een kind tot die tijd met een bepaalde opdracht of vak bezig moet zijn.  Zorg tijdens de pauze dat een kind ook echt even van zijn werkplek op staat om buiten te spelen of fruit te eten op een andere plek. Voorkom dat er gegamed wordt op dezelfde plek.

5. Concentratie verhogen door bewegen en frisse lucht

Bewegen heeft een positieve invloed op de concentratie van kinderen.  Tussen het werken door is het dus goed om even te bewegen. Dit kan een wandeling zijn, maar ook een dansje door de kamer is goed en gezellig om te doen. Op school gaan de kinderen in de pauze ook naar buiten, dus probeer dit er thuis ook in te houden (of weer in te krijgen). 

6. Contact met vriendjes

Last but not least, zorg dat  kinderen contact houden met hun klasgenoten. Vaak wordt dit ook vanuit school gearrangeerd, en worden er groepjes gemaakt die via een google meet of teams samen werken. Maar ook samen thuiswerken (op gezette tijden) met een facetime of zoom verbinding, kan motiverend werken. 

Lees meer over voedingstoffen die van grote invloed zijn op het concentratie vermogen